Ավստրալիայի Ֆլինդերսի համալսարանի միջազգային հետազոտողների խումբը քնի բժշկության մեջ նոր երևույթ է հայտնաբերել՝ «սոցիալական ապնոէ»: Պարզվում է, որ շատ մարդիկ հանգստյան օրերին օբստրուկտիվ քնի ապնոէի (OSA) ախտանիշների վատթարացում են ունենում, ինչը կապված է ռեժիմի փոփոխության, ալկոհոլի օգտագործման և այլ սովորությունների հետ: Աշխատանքը հրապարակվել է Ամերիկյան շնչառական և ինտենսիվ թերապիայի բժշկության հանդեսում (AJRCCM):
Քնի ապնոէն տարածված խանգարում է, որի դեպքում քնի ընթացքում շնչուղիները մասամբ կամ ամբողջությամբ խցանվում են՝ առաջացնելով շնչառության կարճատև դադարներ: Նման դրվագները կարող են կրկնվել գիշերը տասնյակ կամ նույնիսկ հարյուրավոր անգամներ՝ նվազեցնելով քնի որակը և մեծացնելով սրտանոթային հիվանդությունների, շաքարախտի, դեպրեսիայի և վաղաժամ մահվան ռիսկը:
«Քնի ապնոէն արդեն իսկ լուրջ հանրային առողջապահական խնդիր է, բայց մեր արդյունքները ենթադրում են, որ դրա իրական տարածվածությունը կարող է թերագնահատվել», - բացատրել է աշխատանքի գլխավոր հեղինակ, FHMRI Sleep Health-ի հետազոտող դոկտոր Լուսիա Պինիլյան: Նրա խոսքով՝ ախտորոշիչ թեստերի մեծ մասը կատարվում է աշխատանքային օրերին, ինչը չի արտացոլում «հանգստյան օրերի» էֆեկտը:
Տարբեր երկրներից ավելի քան 70,000 մարդկանց տվյալների վերլուծությունը ցույց է տվել, որ շաբաթ օրը միջինից մինչև ծանր քնի ապնոեի ռիսկը 18%-ով ավելի բարձր էր, քան չորեքշաբթի օրը։ Տղամարդկանց մոտ այս ցուցանիշը աճել է 21%-ով, կանանց մոտ՝ 9%-ով։ 60 տարեկանից փոքր մարդկանց մոտ ռիսկը աճել է 24%-ով՝ տարեց մարդկանց 7%-ի համեմատ։ Հանգստյան օրերին լրացուցիչ 45 րոպե քունը 47%-ով մեծացրել է ծանր ապնոեի դեպքերի հավանականությունը։
«Մենք դեռևս չգիտենք ճշգրիտ պատճառը, բայց ալկոհոլի օգտագործումը, ավելի մակերեսային քունը և ապնոեի թերապիաների անկանոն օգտագործումը կարող են դեր խաղալ», - ասել է FHMRI Sleep Health-ի տնօրեն, պրոֆեսոր Դեննի Էկերտը։ Նա հավելել է, որ նմանատիպ տատանումներ կարելի է դիտարկել ըստ սեզոնի. ամռանը և ձմռանը OSA-ն միջինում 8-19%-ով ավելի ծանր է, քան գարնանը և աշնանը։
Մասնագետների կարծիքով՝ «սոցիալական ապնոեն» մեծացնում է սրտանոթային հիվանդությունների, դեմենցիայի, քրոնիկ հոգնածության և ճանապարհատրանսպորտային պատահարների ռիսկը։ Էկերտը խորհուրդ է տալիս պահպանել կայուն քնի գրաֆիկ՝ շաբաթվա ընթացքում պառկել և արթնանալ նույն ժամին, քնել 7-9 ժամ և օգտագործել նշանակված թերապիան նույնիսկ հանգստյան օրերին։
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
