Դպրոցում ծաղրի ենթարկված դեռահասները իսկապես ավելի հակված են մեծահասակ տարիքում զարգացնելու obsessive-compulsive խանգարում (OCD): Այնուամենայնիվ, ինչպես ցույց է տվել շվեդ գիտնականների նոր ուսումնասիրությունը, մեղավորը կարող է լինել ոչ թե ծաղրն ինքնին, այլ գեները: Աշխատանքը հրապարակվել է Molecular Psychiatry ամսագրում։
Կարոլինսկա համալսարանի հետազոտողները վերլուծել են Շվեդիայում 1993-ից 2006 թվականներին ծնված 16,000 երկվորյակների տվյալները: Բոլոր մասնակիցները լրացրել են հարցաթերթիկ, որը գնահատում էր իրենց ծաղրի փորձը 15 տարեկանում, ապա երկու անգամ՝ 18 և 24 տարեկանում, լրացրել են OCD ախտանիշները գնահատող սանդղակներ: Հեղինակները նաև օգտագործել են ազգային հիվանդների գրանցամատյանը՝ պաշտոնական ախտորոշումները հետևելու համար։
Պարզվել է, որ 24 տարեկանում մասնակիցների մոտ 0.9%-ը ստացել է OCD ախտորոշում: Նրանց շրջանում 15 տարեկանում ծաղրի փորձը հիշատակվել է գրեթե երեք անգամ ավելի հաճախ, քան առողջ հասակակիցների շրջանում: Սակայն ավելի խորը վերլուծությունը ցույց տվեց, որ այս կապը պահպանվում է միայն երկզիգոտ (եղբայրական) երկվորյակների մոտ, մինչդեռ մոնոզիգոտ (նույնական) երկվորյակների մոտ, որոնց գեները լիովին նույնն են, ծաղրուծանակի և օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարման միջև կապը վերանում է։
Սա նշանակում է, որ ծաղրուծանակի ենթարկվածների մոտ օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարման զարգացման ռիսկի աճը կարող է պայմանավորված լինել ոչ այնքան ծաղրուծանակի փորձառությամբ, որքան բնածին մտավոր հատկանիշներով։ Այլ կերպ ասած, նույն գենետիկ գործոնները կարող են միաժամանակ մեծացնել ծաղրուծանակի զոհ դառնալու և կպչուն ախտանիշներ զարգացնելու հավանականությունը։
Հեղինակները ընդգծում են, որ ծաղրուծանակի փորձառությունը դեռևս կարող է տրավմատիկ լինել հոգեկանի համար և պահանջում է ծնողների, ուսուցիչների և մասնագետների ուշադրությունը։ Սակայն, ինչպես ցույց է տվել ուսումնասիրությունը, օբսեսիվ-կոմպուլսիվ խանգարման զարգացման տեսանկյունից դրա դերը չպետք է գերագնահատել։
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
