Euromedia24 on Play Store Euromedia24 on App Sore
BNB

$870.47

BTC

$113082

ADA

$0.868816

ETH

$4608.63

SOL

$213.76

31 °

Yerevan

20 °

Moscow

45 °

Dubai

20 °

London

26 °

Beijing

23 °

Brussels

16 °

Rome

23 °

Madrid

BNB

$870.47

BTC

$113082

ADA

$0.868816

ETH

$4608.63

SOL

$213.76

31 °

Yerevan

20 °

Moscow

45 °

Dubai

20 °

London

26 °

Beijing

23 °

Brussels

16 °

Rome

23 °

Madrid

Խորհրդավոր աստվածուհի «Տիրուհին». իսպանական քարանձավում գտել են հին կանացի պաշտամունքի հետքեր՝ հռոմեական արձանագրությունների ռեկորդային քանակով


Վալենսիայի մոտ գտնվող Կովա-դե-լես-Դոնես քարանձավում («Կանանց քարանձավ») հնագետները հայտնաբերել են հռոմեական ժամանակաշրջանի ավելի քան 120 լատիներեն արձանագրություն. սա Հռոմեական կայսրության սահմաններում նմանատիպ տեքստերի հայտնի ամենամեծ հավաքածուն է, գրում է Live Science-ը։


Հինգ արձանագրություններ հիշատակում են նախկինում անհայտ մի աստվածուհու, որին նրա երկրպագողները պարզապես կոչել են Domina՝ «Տիրուհի»։


Գտածոները հայտնաբերվել են 2026 թվականի պեղումների ընթացքում։ Դեռևս 2024 թվականին հետազոտողները քարանձավում գրանցել էին ընդամենը 15 արձանագրություն։ Նոր տեքստերի մեծ մասը թվագրվում է մեր թվարկության I–II դարերով։ Դրանք ծածկում են քարանձավի մուտքից հեռու գտնվող հատվածի պատերն ու առաստաղը, որը հնագետները համարում են կազմակերպված սրբավայր։


«Քարանձավի որոշակի և սահմանափակ հատվածում՝ մուտքից հեռու, տեքստերի խտությունը հաստատում է, որ այստեղ գոյություն է ունեցել կազմակերպված պաշտամունք», — հայտարարել է Սևիլիայում գտնվող Հեռավար կրթության ազգային համալսարանի հնագետ և քարանձավագետ Սերխիո Գարսիա-Դիլսը։

Հինգ արձանագրությունները պարունակում են դիմում Domina-ին, ընդ որում երեք դեպքում դրա կողքին հանդիպում է Malaci անունը։ Հետազոտողները ենթադրում են, որ այն կարող էր լինել աստվածուհու մակդիրը։ Առայժմ ճշգրիտ պարզել նրա ծագումն ու գործառույթները չի հաջողվել։ Սարագոսայի համալսարանի պատմաբան Սիլվիա Ալֆայեի կարծիքով, աստվածուհին կարող էր առանձնահտկություն ունենալ, հնարավոր է՝ կապված ջրի հետ։

Այս վարկածը կարող է կապված լինել սրբավայրի առանձնահատկությունների հետ։ Նրա խորքում կան փոքր բնական ավազաններ կամ գուրգեր, որոնցում հավաքվում է գրունտային ջուրը։ Այցելուները, ըստ երևույթին, այնտեղ թողնում էին ընծաներ, սակայն առայժմ հայտնի չէ՝ արդյոք դրանք նախատեսված էին հենց «Տիրուհու», թե այլ աստվածությունների համար։

Հնագիտական գտածոները նաև վկայում են կանանց ակտիվ մասնակցության մասին կրոնական ծեսերում։ Քարանձավում հայտնաբերվել են գավաթաձև անոթներ, երկու մատանի, ապարանջան, կերամիկայի բեկորներ, բուսական մնացորդներ և այլ առարկաներ։ Որոշ արձանագրություններ պարունակում են կանանց անուններ, իսկ իլիկի գլխիկների մեծ քանակը՝ տեքստիլի պատրաստման հետ կապված դետալներ, նույնպես կարող է վկայել կանանց ներկայության մասին։

Հետազոտողները նշում են, որ դեռևս չի հաջողվել վերծանել բոլոր արձանագրությունները։ Նրանք հույս ունեն, որ տեքստերի հետագա ուսումնասիրությունը կօգնի ավելին իմանալ խորհրդավոր աստվածուհու և նրան երկրպագող մարդկանց մասին։

Միևնույն ժամանակ Կովա-դե-լես-Դոնեսի պատմությունը սկսվել է հռոմեական դարաշրջանից շատ ավելի վաղ։ Քարանձավում նախկինում հայտնաբերվել էին ավելի քան 100 պալեոլիթյան նկարներ և փորագրություններ, որոնցից որոշները ավելի քան 24 հազար տարվա են։ Գիտնականների կարծիքով, այդ վայրը հազարամյակների ընթացքում կարող էր մարդկանց գրավել ջրի մշտական առկայության, ստորգետնյա լանդշաֆտի առանձնահատկությունների և հարմար հասանելիության շնորհիվ։

Լրահոս

Խաբարովսկ թռչող «Ավրորա» ավիաընկերության չվերթի ժամանակ ուղևոր է մահացել
Ստիպե՞լ են օղի խմել․ Զախարովայի սուր հակադարձումը Լավրովի մասին արված պնդմանը
Կամչատկայում մեկ օրում հինգ երկրաշարժ է տեղի ունեցել
Ռուսական հարվածները հասնում են նպատակին․ Զելենսկին պահանջով դիմել է ԱՄՆ-ին
Բազմաթիվ հասցեներում երկար ժամանակ լույս չի լինելու
Ուշիի ոլորաններում ավտովթարից զոհված զույգը 3 ամսվա նշանված էր
Սպասվում է ձյուն, ջերմաստիճանը կնվազի. Առաջիկա օրերի եղանակի կանխատեսում
Բժիշկները բացահայտել են սննդային սովորություններ, որոնք առաջացնում են փորկապություն և փքվածություն
Կարևոր
Մեկնարկել է մինչև երկու տարեկան երեխայի խնամքի նպաստի վճարման գործընթացը
«Պատմական սպառնալիք». Ռուբիոն Իրանին մեղադրել է Մերձավոր Արևելքն ապակայունացնելու մեջ
Նոյեմբերի 20-ից Սևանա լճում կարգելվի սիգի արդյունագործական որսը
Ողբերգական վթար Պռոշյան համայնքում. 18-ամյա աղջիկը տեղում մահացել է
Գերմանիայում կողոպտիչներն ավտոմեքենայով մխրճվել են ոսկու խանութ և փախուստի դիմել․ ոստիկանությունը փնտրում է երրորդ կասկածյալին
Պնոմ Պենում Փաշինյանն անդրադարձել է Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև խաղաղության հաստատմանը
Ձյուդոյի օլիմպիական հնգակի չեմպիոն Թեդի Ռիները որոշել է առաջադրվել Ֆրանսիայի նախագահի պաշտոնում
Պուտինը հստակ պայման է դրել․ առանց դրա հրադադար չի քննարկվի
Ընդգծվել է Երևան-Քիշնև ուղիղ ավիաչվերթների կազմակերպման անհրաժեշտությունը. Փաշինյանը հանդիպել է Տոֆայի հետ
Հարսանեկան արարողության մասնակիցներից երկու անչափահաս «ինֆինիտի»-ով վթարի են ենթարկվել. Կա զոհ և վիրավոր
Մայամիի օդանավակայանում բեռնատար Boeing 767-ը բախվել է ուղևորատար Boeing 737-ին. կան տուժածներ
Դատավորներ Մասիս Մելքոնյանի և Գևորգ Պողոսյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում է հարուցվել, բացակայելու արգելք է կիրառվել

Լրացուցիչ նորություններ

...

Հայտնաբերվել է 1600 տարվա վաղեմության «միաչքանի» նորածնի գանգ

«Мелодии любимого города». Москва приглашает на выставку к юбилеям Арно Бабаджаняна и Микаэла Таривердиева

Անսահման եռանդ և նվիրվածություն. Հայաստանի գրողների միությունը տոնեց երջանկահիշատակ Լևոն Անանյանի 80-ամյակը

Գիտնականները ստեղծել են վիրտուալ Երկիր առանց կենդանի օրգանիզմների՝ Երկրից դուրս կյանք որոնելու համար

Վեց տոննա քար և հարյուրավոր կիլոմետրերի ճանապարհ․ գիտնականները շարունակում են բացահայտել Սթոունհենջի առեղծվածը

Փարիզի մերձակայքում հայտնաբերել են 6500 տարվա հնության գերեզմանոց՝ տասը տոննա կշռող քարե արձանով (Լուսանկարներ)

Իսպանական նավի գանձերի մեջ հայտնաբերված կողպեքը բացել են նավաբեկությունից 443 տարի անց (Լուսանկար)

Из рук в руки — хлеб, смех и память. «Сказка арцахской любви» спустя год

Այսօր Սոս Սարգսյանի ծննդյան օրն է․ հայ մեծանուն դերասանը կդառնար 97 տարեկան

Մարդու իրավունքների պաշտպանի աշխատակազմում քննարկվել են հատուկ դպրոցների գործունեությանն առնչվող հարցեր

«Արցախի բալիկներ»-ը կրկին փայլեցին

Պետությունը շարունակելու է ներդրումներ կատարել դպրոցների բարելավման, ուսուցիչների մասնագիտական զարգացման և աշխատանքի խրախուսման ուղղությամբ. ԿԳՄՍ նախարար

Եվրոպայում ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի համաշխարհային ժառանգության օբյեկտները վտանգված են

«Ռուսաստանի վերաբերմունքը Հայաստանին որոշ իմաստով անգամ սրբազան է»․ «Դիալոգ» մատենաշարի նոր հրատարակությունների շնորհանդեսը

Գիտնականները հայտարարել են, որ 100% հավանականությամբ գտել են Նոյյան տապանի գտնվելու վայրը

«Հայկական մոտիվներ»․ մեկ մեծ գրական երկխոսության երկու հատորը

Գիտնականները խաղողի մեջ հայտնաբերել են մի նյութ, որը կարող է կանգնեցնել տարածված հիվանդություններից մեկը

Արևը, Լուսինը և մարդկային զոհերը․ գիտնականը բացահայտել է հին օրացույցի սարսափելի գաղտնիքը (տեսանյութ)

Հազարավոր տարիներ մարդկանց կողքին. գիտնականները բացահայտել են թասմանյան սատանաների հարևանության և անհետացման անսովոր պատմությունը

Ոչ միայն գրքեր․ գիտնականները բացահայտել են կյանքի վրա գրադարանների ունեցած անսպասելի ազդեցությունը