Հոնկոնգի համալսարանի (HKU) գիտնականները հաստատել են, որ տարեց մարդկանց վատ քունը հանգեցնում է ուղեղի թափոնների հեռացման համակարգի խաթարման և ճանաչողական կարողությունների անկման: Արդյունքները հրապարակված են Molecular Psychiatry (MolPsy) ամսագրում։
Շատ ուսումնասիրություններ վատ քունը կապում են ուղեղի աշխատանքի նվազման հետ: Հոնկոնգի համալսարանի թիմը կենտրոնացել է գլիալ լիմֆատիկ (գլիմֆատիկ) համակարգի վրա՝ հեղուկի տեղափոխման ուղի, որը կարևոր դեր է խաղում ուղեղից թափոնները հեռացնելու գործում: Այս համակարգի արդյունավետությունը վճռորոշ գործոն է նյարդային համակարգի առողջությունը որոշելու համար, հատկապես մեծ տարիքում:
Գիտնականները փորձել են հասկանալ գլիական և նյարդային համակարգերի միջև կապը վատ քուն ունեցող մարդկանց մոտ, ինչը հիմք է հանդիսանում հիշողության խանգարման հիմքում: Գլիալ համակարգի խախտումը հանգեցնում է թունավոր սպիտակուցների կուտակմանը։ Այս գործընթացը ռիսկի գործոն է մի շարք նյարդաբանական խանգարումների համար, ինչպիսիք են Ալցհեյմերի հիվանդությունը, Պարկինսոնի հիվանդությունը և էպիլեպսիան:
Հետազոտական թիմը գնահատել է 72 տարեցների ուղեղի առողջությունը և քնի որակը՝ օգտագործելով ֆունկցիոնալ ՄՌՏ և պոլիսոմնոգրաֆիա: Արդյունքները հաստատեցին, որ վատ քնի որակը բացասաբար է անդրադառնում ուղեղի նորմալ աշխատանքի վրա՝ անջատելով վերականգնող լիմֆատիկ համակարգը:
Գիտնականները հիշեցրել են, որ առողջությունը պահպանելու համար տարեց մարդկանց անհրաժեշտ է քնել օրական առնվազն ութ ժամ։ Կարևոր է միաժամանակ պառկել քնելու։
Թարգմանությունը՝ Մանուել Թամազյանի
