Իբուպրոֆենը՝ գլխացավի և բորբոքման տարածված միջոցը, կարող է անսպասելի ազդեցություն ունենալ: Նոր հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ այս հայտնի դեղամիջոցը կարող է նվազեցնել որոշակի քաղցկեղների, այդ թվում՝ էնդոմետրիումի քաղցկեղի, որը արգանդի քաղցկեղի ամենատարածված ձևն է, ըստ The Conversation-ի։
Գիտնականները այս ազդեցությունը վերագրում են իբուպրոֆենին՝ որպես ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցի (ՈՍՀԲԴ), որը արգելակում է ցիկլոօքսիգենազ (COX) ֆերմենտի ակտիվությունը: COX-2-ը պատասխանատու է օրգանիզմում բորբոքման համար, և քրոնիկ բորբոքումը վաղուց համարվում է չարորակ ուռուցքների զարգացմանը նպաստող գործոն։
«Շագանակագեղձի, թոքերի, հաստ աղիքի և ձվարանների» (PLCO) նախագծի շրջանակներում անցկացված ուսումնասիրության համաձայն, հետազոտողները վերլուծել են 55-74 տարեկան ավելի քան 42,000 կանանց տվյալներ՝ 12 տարվա հետազոտության ընթացքում: Պարզվել է, որ ամսական առնվազն 30 իբուպրոֆեն հաբ ընդունածների մոտ էնդոմետրիումի քաղցկեղի զարգացման ռիսկը 25%-ով ցածր էր, քան նրանց մոտ, ովքեր ընդունում էին չորսից պակաս հաբ: Ազդեցությունը հատկապես արտահայտված էր սրտանոթային հիվանդություններով կանանց մոտ։
Հետաքրքիր է, որ ասպիրինը՝ մեկ այլ տարածված ոչ ստերոիդային հակաբորբոքային դեղամիջոցը, նմանատիպ պաշտպանիչ ազդեցություն չի ցուցաբերել, չնայած այլ ուսումնասիրություններ ցույց են տվել, որ այն նվազեցնում է աղիքի քաղցկեղի կրկնության ռիսկը։
Իբուպրոֆենը կարող է նաև պաշտպանիչ ազդեցություն ունենալ այլ ուռուցքների դեմ, ինչպիսիք են հաստ աղիքի, կրծքագեղձի, թոքերի և շագանակագեղձի ուռուցքները։ Օրինակ՝ նախկինում աղիքի քաղցկեղ ունեցող և պարբերաբար իբուպրոֆեն ընդունող հիվանդները ունեցել են կրկնության ավելի ցածր ռիսկ։ Լաբորատոր ուսումնասիրությունները ցույց են տալիս, որ դեղամիջոցը կարող է դանդաղեցնել ուռուցքային բջիջների աճը՝ դրանք դարձնելով ավելի զգայուն քիմիաթերապիայի նկատմամբ։
Գիտնականները նաև նշում են, որ իբուպրոֆենը կարող է ազդել քաղցկեղի բջիջների աճի և դիմադրության հետ կապված գեների ակտիվության վրա, ինչպիսիք են HIF-1α-ն, NFκB-ն և STAT3-ը։ Դրանց ակտիվությունը ճնշելով՝ դեղամիջոցը ուռուցքային բջիջներն ավելի խոցելի է դարձնում։
Այնուամենայնիվ, հետազոտողները ընդգծում են, որ ինքնաբուժումը անընդունելի է։ Իբուպրոֆենի երկարատև օգտագործումը բարձր չափաբաժիններով կարող է հանգեցնել ստամոքսի խոցերի, ներքին արյունահոսության, երիկամների և սրտի վնասման։ Դեղամիջոցը նաև փոխազդում է հակակոագուլյանտների և հակադեպրեսանտների հետ՝ մեծացնելով կողմնակի ազդեցությունները։
Չնայած այս հայտնագործությունը հույս է ներշնչում քաղցկեղի կանխարգելման նոր մեթոդների համար, մասնագետները խորհուրդ են տալիս առայժմ չօգտագործել իբուպրոֆենը որպես ուռուցքների դեմ պաշտպանիչ միջոց։ Ռիսկերը բնականաբար նվազեցնելը շատ ավելի արդյունավետ է՝ հավասարակշռված սննդակարգի, ֆիզիկական ակտիվության և քաշի կառավարման միջոցով։
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
