Ջուր խմելու մշտական ցանկությունը կարող է վկայել հազվագյուտ, բայց լուրջ էնդոկրին խանգարման՝ անզգայուն շաքարախտի մասին։ Սա «The Conversation»-ին բացատրել է անատոմ Դեն Բաումգարդտը, Բրիստոլի համալսարանի հոգեբանության և նյարդաբանության դպրոցի ավագ դասախոս։
«Անզգայուն շաքարախտը շատ տարբերվում է ավելի հայտնի շաքարախտից։ Այն կապ չունի արյան մեջ գլյուկոզի մակարդակի հետ և առաջանում է հակամիզամուղային հորմոնի (ADH) անսարքության պատճառով», - բացատրել է գիտնականը։
Այս հորմոնը, որը հայտնի է նաև որպես արգինին վազոպրեսին (AVP), կարգավորում է օրգանիզմում ջրի հավասարակշռությունը։ Այն օգնում է երիկամներին պահպանել ջուրը, հատկապես ջրազրկման պայմաններում։ Երբ այս համակարգը խաթարվում է, օրինակ՝ ADH-ի անբավարարության դեպքում, մարդը սկսում է կորցնել չափազանց շատ հեղուկ, նույնիսկ մեծ քանակությամբ խմելիս։ Սա հանգեցնում է մշտական ծարավի, ջրազրկման և հաճախակի միզարձակման։
Մասնագետը նշել է, որ կան անզգայուն շաքարախտի մի քանի ձևեր։ Կենտրոնական տեսակը կապված է հիպոթալամուսում հորմոնների անբավարար արտադրության հետ։ Մեկ այլ ձև՝ դիպսոգեն շաքարախտի անսպիդիուսը, բնութագրվում է ուղեղի ծարավի կենտրոնի անսարքություններով։
«Եթե այս կենտրոնը վնասված է՝ վնասվածքի, ուռուցքի կամ վարակի պատճառով, մարդը կարող է անընդհատ, տանջալից ծարավ զգալ։ Սա հանգեցնում է ջրի չափազանց օգտագործման, որն էլ իր հերթին ճնշում է ADH-ի արտադրությունը և առաջացնում արատավոր շրջան», - ավելացրեց Բաումգարդտը։
Վտանգը կայանում է նրանում, որ հեղուկի ավելցուկը կարող է արյան մեջ նատրիումի մակարդակը հասցնել վտանգավոր մակարդակի։ Սա առաջացնում է գլխացավեր, շփոթություն, ցնցումներ և, ծանր դեպքերում, մահ։
Երբեմն շաքարախտի անսպիդիուսի ախտանիշները շփոթվում են հոգեոգեն պոլիդիպսիայի հետ, որը մի վիճակ է, որի դեպքում ջրի նկատմամբ մոլուցքային պահանջ է առաջանում հոգեկան խանգարումների, ինչպիսին է շիզոֆրենիան, պատճառով։
«Գրանցվել են դեպքեր, երբ հիվանդները օրական մինչև 15 լիտր ջուր են խմել»։ Սա կարող է հանգեցնել լուրջ բարդությունների, հատկապես առանց բժշկական հսկողության», - ընդգծեց գիտնականը։
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
