Հայաստանում հայտնի քաղաքական գործիչներն ու փորձագետները քննարկել են անվտանգության նոր մարտահրավերները։ Նոր՝ եզակի ինտերակտիվ կլոր սեղանի ձևաչափ։
Տեղի է ունեցել կլոր սեղան՝ նոր և եզակի ինտերակտիվ նախագիծ «Մեծ քննարկում» խորագրով, որի շրջանակում Հանրապետության առաջատար փորձագետներն ու քաղաքական գործիչները քննարկել են Հայաստանի անվտանգության հարցերը, մարտունակ բանակի գոյությունը, տարածաշրջանային անվտանգության վրա ռուսական ռազմական բազայի ազդեցությունը, Սյունիքում տիրող իրավիճակը, «Թրամփի ճանապարհը», ռազմական ուժերի հավասարակշռության փոփոխությունները, ինչպես նաև մոտ ապագայում հնարավոր սպառնալիքները։
Բանախոսներն էին՝
— Սուրեն Սուրենյանց, «Ժողովրդավարական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ
— Մենուա Սողոմոնյան, «Հայաքվե» միավորման անդամ
— Գառնիկ Իսագուլյան, «Ազգային անվտանգություն» կուսակցության նախագահ
— Հայկ Նահապետյան, ռազմական փորձագետ
Քննարկման մոդերատորն էր Վահան Բաբայանը՝ «Ռեֆորմիստների կուսակցություն» կուսակցության նախագահը։
Վահան Բաբայանը նշեց, որ սա առաջին այս ձևաչափի նախագիծն է և բացի ընդհանուր հարցերից՝ նա հնչեցնելու է նաև այն հարցերը, որոնք նա ստացել է լրագրողներից, փորձագետներից և ակտիվ քաղաքացիներից։
Վահան Բաբայանը հարց հնչեցրեց. «Ո՞վ է լինելու Սյունիքի երաշխավորը, և ո՞վ կարող է պաշտպանել Սյունիքը՝ բացի ՀՀ-ից»։ Ինչին ի պատասխան՝ պարոն Նահապետյանը մասնավորապես ասաց.
«Արձանագրենք, որ Հայաստանն Ադրբեջանի հետ առ այսօր գտնվում է պատերազմի մեջ։ Ավելին՝ Հայաստանը մեկ այլ պետության՝ Թուրքիայի հետ նույնպես չհայտարարված պատերազմի մեջ է։ 1993 թվականին Թուրքիայի ԶՈւ երրորդ դաշտային բանակը 3 անգամ փորձ արեց ռազմական տեխնիկա և անձնակազմ մտցնել Հայաստան։ Եվ միայն Ռուսաստանի Դաշնության ռազմաքաղաքական ղեկավարության կոշտ կեցվածքի հետևանքով դա կանխվեց։ Այսինքն՝ այսօր Հայաստանի Հանրապետությունը երկու պետության հետ չհայտարարված պատերազմի մեջ է։ Արձանագրենք դրանից բխող հետևությունները. սովորաբար պատերազմի ժամանակ եթե հրադադարի ռեժիմ է, որը փորձ է անում վերաճել երկարատև կայուն խաղաղության, պարտվող կողմին անհրաժեշտ է երաշխավոր՝ միջնորդ։ Մենք այդ միջնորդին ունեինք, հիմա չունենք»։
Նահապետյանը խոսեց նաև «Թրամփի ուղու» մասին։
«Ինչ ասել է՝ «Թրամփի ուղի»։ Դա «Զանգեզուրի միջանցքով» անցնող ճանապարհ է, ավտոմոբիլային երկաթուղի։ Եթե Ադրբեջանը բազմամիլիոնանոց փոխհատուցում ուզի Հայաստանից՝ ռազմական տուգանք, կամ պահանջի բնակչության վերադարձը, կարո՞ղ ենք անել։ Հայ-իրանական սահմանին այսպիով՝ ՆԱՏՕ-ի զորք է լինելու»,-ասաց նա։
Վահան Բաբայանը հարց հնչեցրեց նաև մեր՝ ՀԱՊԿ-ի հետ հարաբերությունները սառեցնելու մասին։
«Մենք ո'չ զորավարժության ենք մասնակցում, ո'չ նիստերի, ո'չ էլ որևէ այլ միջոցառման։ Ոչ այն է՝ դուրս ենք գալիս, ոչ այն է՝ հետ ենք վերադառում։ Ըստ Ձեզ՝ որքան է շարունակվելու այս վիճակը։ Եթե այն վատ երաշխավոր է, վատ ռազմական միավոր է, ինչո՞ւ դուրս չենք գալիս ՀԱՊԿ-ից»։
«Հայաստանը Սև լճի շրջանում դեպքերից հետո դիմել է ՀԱՊԿ-ին խորհրդակցությունների հոդվածով։ Այսինքն՝ Հայաստանը ինչ-որ փաստեր է ուղարկել՝ խնդրելով գնահատել։ Այդ ժամանակ Հայաստանը չէր կարող զինված միջամտության մասին որոշում ընդունել։
Երկրորդը Ջերմուկի դեպքերն են։ Դրանց ժամանակ Հայաստանը չորրորդ հոդվածով է դիմում։ ՀԱՊԿ-ը գալիս է մասնագիտական խմբով՝ տեղում ուսումնասիրելու՝ եղե՞լ է արդյոք ՀՀ սահմանների խախտում և ագրեսիվ գործողություններ ՀՀ-ի նկատմամբ։ Խումբը գալիս է, բայց Հայաստանի պատկան մարմիններից ոչ մեկը նրանց հետ չի հանդիպում։ Երկու օր հետո գալիս է ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարը՝ Ստանիսլավ Զասը՝ տեղում որոշում կայացնելու, և ո'չ Փաշինյանը, ո'չ Պապիկյանը չեն հանդիպում նրա հետ։
Մի կողմից՝ Ջերմուկից էին խփելու, մյուս կողմից՝ Նախիջևանից։ Ո՞վ կանգնեցրեց։ ՌԴ ԱԳ նախարարի մամլո խոսնակը՝ Զախարովան։ Նա հրապարակավ ասաց՝ այո, մենք ենք կանգնեցրել, և դա կանգնեցրել է 102-րդ ռազմաբազայի զինանձնակազմը՝ լրիվ պատահաբար, երբ հարավ և հարավարևելյան տեսարժան վայրերն էր նայում։ Այս ամենի բուն նպատակն էր Ադրբեջանին Արցախը ուժով վերցնելու բուն հնարավորություն տալը։ Մեր տարածաշրջանում պատերազմ չէր լինի»,-ասաց պարոն Նահապետյանը։
Հայկ Նահապետյանը նաև նշեց՝ հեշտ է պարտությունը ՀԱՊԿ-ի գրպանը գցել.
