Սուն Յաթ-սենի համալսարանի հետազոտողների կարծիքով՝ տարածված վիրուսային վարակների նկատմամբ գենետիկ նախատրամադրվածությունը կարող է տարբեր ազդեցություն ունենալ հոգեկան հիվանդությունների զարգացման ռիսկի վրա։ Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են «Brain, Behavior, & Immunity – Health» (BBI) ամսագրում։
Գիտնականները վերլուծել են FinnGen տվյալների բազայում գտնվող եվրոպական ծագում ունեցող ավելի քան 410,000 անհատների գենետիկական տվյալները։ Ուսումնասիրության մեջ օգտագործվել է Մենդելյան պատահականացումը՝ գենետիկական մոտեցում, որը թույլ է տալիս բացահայտել պատճառահետևանքային կապերը։
Ուսումնասիրության մեջ ուսումնասիրվել են 12 վիրուսների նկատմամբ զգայունության հետ կապված գենետիկական մարկերներ, այդ թվում՝ B հեպատիտի, ՄԻԱՎ-ի, Էպշտեյն-Բարի վիրուսի, SARS-CoV-2-ի և մարդու պապիլոմավիրուսի նկատմամբ։ Այնուհետև գիտնականները գնահատել են այս մարկերների կապը հինգ հոգեկան խանգարումների՝ դեպրեսիայի, անհանգստության, obsessive-compulsive խանգարման (OCD), շիզոֆրենիայի և մանիակալ դրվագների ռիսկի հետ։
Պարզվել է, որ որոշակի վիրուսների նկատմամբ խոցելիությունը կապված է որոշակի հոգեկան հիվանդություններից պաշտպանության հետ։ Օրինակ՝ B հեպատիտի վիրուսի նկատմամբ գենետիկ նախատրամադրվածությունը 6%-ով նվազեցրել է ընդհանրացված անհանգստության խանգարման ռիսկը, մարդու իմունային անբավարարության վիրուսի (ՄԻԱՎ)՝ 16%-ով, իսկ SARS-CoV-2 կորոնավիրուսի նկատմամբ՝ 22%-ով։ Մարդու պապիլոմավիրուսի վարակի նկատմամբ գենետիկ նախատրամադրվածությունը 16%-ով նվազեցրել է շիզոֆրենիայի ռիսկը։
Միևնույն ժամանակ, Էպշտեյն-Բարի վիրուսի (մոնոնուկլեոզի հարուցիչ) նկատմամբ նախատրամադրվածությունը կապված էր դեպրեսիայի ռիսկի մի փոքր բարձրացման հետ։ Գիտնականների կարծիքով՝ ոչ բոլոր վիրուսներն են նույն կերպ գործում, և դրանց փոխազդեցությունը իմունային համակարգի և ուղեղի հետ բարդ է։
Հեղինակները ընդգծում են, որ նոր տվյալները ոչ միայն մատնանշում են պաշտպանության հնարավոր կենսաբանական մեխանիզմները, այլև կասկածի տակ են դնում այն մտածողությունը, որ վիրուսները բացառապես վնասակար են հոգեկանի համար։ Սա կարող է ազդել հոգեկան խանգարումների կանխարգելման և բուժման ապագա ռազմավարությունների վրա։
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
