Ալկոհոլային կախվածությունը հաճախ սկսվում է որպես հաճույքի որոնում, բայց ժամանակի ընթացքում այն վերածվում է ցավոտ դուրսբերման ախտանիշներից խուսափելու փորձի: Սկրիպսի ինստիտուտի գիտնականների նոր ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ ուղեղի մի փոքր հատված՝ թալամուսի պարավենտրիկուլյար միջուկը (PVT), կարևոր դեր է խաղում այս գործընթացում: Ուսումնասիրությունը հրապարակվել է «Կենսաբանական հոգեբուժություն. Գլոբալ բաց գիտություն» (BP) ամսագրում:
«Կախվածությունը հաղթահարելու դժվարությունը ոչ միայն հաճույքի ձգտումն է, այլև դուրսբերման ընթացքում զգացվող ինտենսիվ սթրեսից և անհանգստությունից խուսափելու ցանկությունը: Մենք պարզեցինք, թե ուղեղի որ համակարգերն են հատկապես գրանցում այս ուսուցումը և ինչու է այն այդքան կայուն դարձնում կրկնությունը», - բացատրեց նյարդաբանության պրոֆեսոր և ուսումնասիրության հեղինակներից մեկը՝ Ֆրիդբերտ Վայսը:
Գիտնականները փորձեր են անցկացրել առնետների վրա: Կենդանիները, որոնք սկզբում պայմանավորված էին ալկոհոլից կախվածությամբ, սովորել են կապել որոշակի միջավայր և գործողություն (լծակի սեղմում) դուրսբերման ընթացքում ալկոհոլի կողմից տրամադրվող թեթևացման հետ: Հետագայում, երբ ալկոհոլը հեռացվեց, փորձի հենց պայմաններն էլ առաջացրին ուժեղ և հարկադրական ցանկություն մեկ այլ չափաբաժնի համար:
Երբ հետազոտողները ուսումնասիրեցին առնետների ուղեղը, նրանք նկատեցին, որ այս խմբում թալամուսի պարավենտրիկուլյար կորիզը կտրուկ ակտիվացել է։ Այս օրինաչափությունը չի նկատվել այլ կենդանիների մոտ՝ կախված կենդանիների մոտ, որոնք չունեին դուրսբերման սովորելու ունակություն, կամ նրանք, ովքեր խմում էին հաճույքի համար։
«Այս հատվածը բառացիորեն լուսավորվում է բոլոր կենդանիների մոտ, որոնք ունեցել էին դուրսբերման հետ կապված ուսուցում», - նշել է ուսումնասիրության համահեղինակ Հերմինա Նեդելեսկուն։ «Սա բացահայտում է այն նյարդային շղթաները, որոնք կապ են ստեղծում ալկոհոլի և սթրեսի թեթևացման միջև»։
Գիտնականները կարծում են, որ թալամուսի պարավենտրիկուլյար կորիզը գործում է որպես «հանգույց» համակարգում՝ հուզականորեն նշանակալի տեղեկատվությունը մշակելու համար։ Դրա գործունեությունը կարող է հիմք հանդիսանալ այսպես կոչված հեդոնիկ ալոստազի՝ մի վիճակի, որի դեպքում ուղեղի պարգևատրման համակարգը քրոնիկ անհավասարակշռված է, ինչը հանգեցնում է նրան, որ մարդը անընդհատ զգում է բացասական ֆոն և փնտրում է թեթևացում։
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
