Տյումենի հայերի միության նախագահ Աբրահամ Հովեյանը ուղերձ է հղել Հաղթանակի օրվա առթիվ.
«Մայիսի 9-ը հատուկ օր է՝ Մեծ հաղթանակի և ԽՍՀՄ ժողովուրդների հերոսական սխրանքի օրը։ Ամեն տարի մայիսյան առավոտը լցվում է յուրահատուկ լույսով, որը միավորում է բոլորիս՝ ի դեմս ընդհանուր հիշողության։
Այո՛, սա մեր ընդհանուր սուրբ տոնն է։ Ի վերջո, Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակը դարձավ խորհրդային ժողովրդի անհավատալի քաջության, աննկուն կամքի և հոգևոր մեծության խորհրդանիշը:
Դժվար է պատկերացնել, թե ինչ դժվարությունների միջով են անցել մեր նախնիները՝ հանուն ընդհանուր Հաղթանակի, որը միավորել է Խորհրդային Միության տարբեր ժողովուրդներին։ Չնայած այն հանգամանքին, որ Հաղթանակը թանկ արժեցավ Խորհրդային Միության համար (պատերազմի ընթացքում ԽՍՀՄ-ի ընդհանուր մարդկային կորուստները կազմում էին մոտ 27 միլիոն մարդ), խորհրդային զինվորը կարողացավ կորուստների, դժվարությունների և սովի մեջ պահպանել և կրել իր ազգային բնավորության լավագույն գծերը՝ դրանով ցուցաբերելով ընկերակցության և բարեկամության բարձր զգացում Խորհրդային Միության բոլոր ժողովուրդների ներկայացուցիչների հետ: Սա ևս մեկ անգամ ապացուցեց այն պարզ ճշմարտությունը, որ ժողովուրդն անպարտելի է, եթե միասնական է։
Հայրենական մեծ պատերազմին մասնակցել է շուրջ 600 հազար հայ։ Հայկական նշանավոր Չարդախլու գյուղը դարձավ հայրենասիրության իսկական խորհրդանիշ. այստեղից ռազմաճակատ գնաց 1250 տղամարդ։ Նրանցից երկուսը՝ Համազասպ Բաբաջանյանը և Իվան Բաղրամյանը, դարձան ԽՍՀՄ մարշալներ։
Պատերազմի ընթացքում իրենց սխրանքների համար 106 հայ զինծառայողներ արժանացել են Խորհրդային Միության հերոսի կոչման։ Իսկ մարշալ Իվան Բաղրամյանը և գվարդիայի լեգենդար օդաչու, փոխգնդապետ Նելսոն Ստեփանյանը դարձան Խորհրդային Միության կրկնակի հերոսներ։ Մեզ համար մեծ հպարտություն է, որ Կարմիր բանակի միակ ազգային դիվիզիան, որը մասնակցել է Բեռլինի գրոհին, հայկական էր՝ Հայկական 89-րդ Թամանյան կարմրադրոշ Կուտուզովի II աստիճանի շքանշանակիր հրաձգային և Կարմիր աստղի դիվիզիան:
Բեռլինի գրավումից հետո պարտված Ռայխստագի պատերի մոտ մեր հայրենակիցները, զենքը ձեռքներին, երգը շուրթերին, զուռնայի հնչյունների ներքո պարեցին իրենց հաղթական «Քոչարի» պարը։
Դեռևս 18-րդ դարում գիտնական Մ.Վ. Լոմոնոսովն ասել է. «Ժողովուրդը, որը չգիտի իր անցյալը, ապագա չունի»: Ես կավելացնեի՝ պետք է ոչ միայն հիշել ձեր ժողովրդի պատմությունը, այլև այն փոխանցել մատաղ սերունդներին։ Հուշահամալիրներ, պատմության դասեր, գրքեր և ֆիլմեր՝ այս ամենը պետք է ծառայի հերոսների հիշատակի պահպանմանը։
Հենց այդ նպատակով, ի հարգանք խորհրդային ժողովրդի հերոսության և Հայրենական մեծ պատերազմում տարած հաղթանակի համաշխարհային պատմական նշանակության, 2023 թվականին Տյումենում բացվեց Ռուս-հայկական բարեկամության այգին, որը կրում է Խորհրդային Միության կրկնակի հերոս, մարշալ Իվան Խրիստոֆորովիչ Բաղրամյանի անունը։
Հուշարձանի հանդիսավոր բացման օրը Ի.Խ. Բաղրամյանը, Տյումենի հայկական մշակութային կենտրոնի գործունեության շրջանակներում գործող «Նաիրի» պարային համույթի սաները կրկնեցին իրենց նախապապերի «Քոչարի» հաղթական պարը։ Այդ օրը պատվավոր հյուրերի թվում էր նաև Հայրենական մեծ պատերազմի վետերան, Հայաստանից Տյումեն եկած 99-ամյա Ներսես Օգանեսովիչ Սիմոնյանը։
Ժամանակն անխնա է․ տասնամյակներ կանցնեն, սերունդները կփոխվեն, և այդ իրադարձությունների կենդանի հիշողությունը կվերանա: Այդ իսկ պատճառով կարևոր է, որ այսօր երիտասարդները դեռ հնարավորություն ունեն մոտենալ վետերաններին, առաջին ձեռքից լսել, թե ինչ անհավանական գին են վճարել Հաղթանակի համար։ Մենք նայում ենք նրանց՝ իմաստությամբ և փորձություններով լի դեմքերին, հիանում ենք նրանց ոգու ուժով և պատասխանատվություն ենք զգում պահպանել այս պայծառ հիշողությունը գալիք սերունդների համար: Այս հիշողությունը ընդհանուր անցյալի մի մասն է, առանց որի չկա ապագա: Եվ չպետք է մոռանալ, որ ապագան սկսվում է այսօր, որ մենք և մեր գործողությունները օրինակ ենք մատաղ սերնդի համար։ Թե ինչ կդառնա աշխարհը առաջիկա տասնամյակների ընթացքում, կախված է մեզանից յուրաքանչյուրից։ Հիշողության էստաֆետը փոխանցելով մատաղ սերնդին՝ հույս ունենք, որ նրանք կշարունակեն կրել հաղթողների դրոշը՝ պահպանելով մեր ընդհանուր պատմությունը և ժառանգներին փոխանցելով բարության, փոխօգնության և արժանապատվության բարձր արժեքները։
Հայրենական մեծ պատերազմը խորը հետք թողեց մարդկության պատմության մեջ։ Բայց չնայած պատերազմի պատճառած ցավին ու վշտին՝ կային այնպիսիք, ովքեր այդպես էլ չսովորեցին իրենց դասը։ Իսկ այսօր ռազմական հատուկ գործողության մարտիկները, ինչպես ժամանակին իրենց պապերն ու նախապապերն են արել Հայրենական մեծ պատերազմում, անձնուրաց, չխնայելով իրենց, պաշտպանում են Հայրենիքը։ Հիշելով անցյալի հերոսների սխրագործությունները՝ մենք պետք է իմանանք այսօրվա հերոսների անունները։ Եվ դրանք բավականին քիչ են:
Այսօր մենք նշում ենք Հաղթանակի տարեդարձը՝ խորհրդային ժողովրդի սխրագործության 80-ամյակը։ Օգտվելով առիթից՝ ուզում եմ դիմել մեր սիրելի վետերաններին և ևս մեկ անգամ շնորհակալություն հայտնել Հաղթանակի համար և ասել, որ նրանց անգին հերոսության հիշատակը կենդանի է և միշտ կապրի մեր սրտերում։ Հավերժ փառք և հիշատակ բոլոր նրանց, ովքեր իրենց կյանքը նվիրաբերեցին հանուն ազատության և արդարության:
Թող Հաղթանակը և դրա հիշատակը միշտ մեզ հետ լինեն՝ մեր սրտերում, բարի ձեռնարկումներ, մշտական հոգատարություն ավագ սերնդի նկատմամբ և աշխատանքում՝ ի բարօրություն հայրենիքի:
Շնորհավորում եմ բոլորիս Հայրենական մեծ պատերազմի 80-ամյակի կապակցությամբ»:
