Մեծ Բրիտանիայի ՌՕՈւ ինքնաթիռներն Արեւելյան Եվրոպայում ավելի քան 140 անգամ բախվել են GPS-ազդանշանների խլացման

Ռուսաստանը խլացրել է Մեծ Բրիտանիայի ՌՕՈւ  տասնյակ չվերթների GPS-ազդանշաններն Արեւելյան Եվրոպայում 2024թ. առաջին չորս ամիսներին, գրել է The Telegraph-ը։Պարբերականի վերլուծության համաձայն՝ Մեծ Բրիտանիայի ՌՕՈւ յուրաքանչյուր չորրորդ չվերթ բախվել է խանգարումների խնդրին։ Առաջին չորս ամսում բրիտանական օդանավերը կատարել են 504 թռիչք Արեւելյան Եվրոպայում, այդ ընթացքում 142 ինքնաթիռ ենթարկվել է GPS համակարգի խափանումների, իսկ 60 դեպքերում գրանցվել են ազդանշանը երկրորդ անգամ խլացնելու դեպքեր։Պարբերականի տվյալներով՝ Ռուսաստանն ունի երկու հզոր կենտրոն GPS-ազդանշանի խափանման համար, որոնցից մեկը գտնվում է Սիրիայում, մյուսը՝ Կալինինգրադում։ Միավորված ծառայությունների թագավորական ինստիտուտի գիտաշխատող Թոմ Վիթինգտոնը կարծում է, որ խլացումը կարող է լինել միտումնավոր, բայց եւ տեխնոլոգիան ինքն էլ երկյուղներ է առաջացնում։«Ես չեմ կարծում, թե ռուսները միտումնավոր են փորձում վնաս պատճառել ավիացիային՝ խանգարումներ ստեղծելով։ Բայց, մյուս կողմից, խլացումն ինքը շատ անպատասխանատու է։ Կլինեն պահեր, երբ երկրներն իսկապես ստիպված կլինեն օգտագործել այն հարգելի պատճառներով, օրինակ՝ ինքնապաշտպանության նպատակով»,- նշել է Վիթինգտոնը։Ապրիլի վերջին The Sun թերթը GPSJAM.org տվյալների հիման վրա, փորձագետների օգնությամբ հաշվարկել է, որ անցած տարվա օգոստոսից մինչեւ 2024թ. մարտի վերջ խլացման կամ GPS-ազդանշանի նենգափոխման դեպքերի թիվը ավելացել է շաբաթը 50-ով եւ հասել ավելի քան 350-ի շաբաթական։ Մասնավորապես, արբանյակային նավիգացիայի համակարգի խափանումների մասին Մեծ Բրիտանիա եւ այնտեղից թռչող անձնակազմերը Ryanair ավիաընկերությունից տեղեկացրել են 2 309 անգամ, Wizz Air ավիաընկերության անձնակազմերը՝ 1 368, British Airways-ինը՝ 82 անգամ եւ այլն։Թեեւ բոլոր դեպքերի մասին չէ, որ կարելի է պնդել, որ դրանք միտումնավոր գործողություններ են, GPSJAM-ը հայտնել է. «Մարզերը, որոնցում ինքնաթիռների զգալի մասը տեղեկացնում է նավիգացիոն համակարգերի ցածր ճշգրտության մասին, սովորաբար համընկնում են այն մարզերին, որտեղ, ինչպես հայտնի է կամ կասկածվում է, կատարվում է խլացումը»։ Նավիգացիայի ճշգրտության վատթարացումը կարող է բացատրվել ազդանշանի կորստով գլոբալ GPS ամերիկյան համակարգում կամ եվրոպական Galileo-ում՝ կեղծ ազդանշանի օգտագործմամբ, որը ինքնաթիռին ցուցադրում է, որ այն իբր գտնվում է ոչ այն տեղում, որտեղ իրականում գտնվում է։ Աղբյուրն ավիացիոն ճյուղում The Sun-ին ասել է. «Ռուսները կեղծ տեղեկություն են ուղարկում։ Դա շատ վտանգավոր է»։Պաշտպանական հետազոտությունների թագավորական միավորված ինստիտուտի ռազմական փորձագետ Ջեք Ուոթլինգի խոսքով՝ ռուս զինվորականները «վաղուց օգտագործում են GPS խլացումը որպես թշնամական ակտ՝ ուղղված ՆԱՏՕ երկրների սահմանով»։Բրիտանական ՌՕՈւ RAF Dassault 900LX Falcon ինքնաթիռը, որում գտնվում էին Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանության նախարար Գրանտ Շեփսը եւ լրագրողների խումբը, կորցրել է ազդանշանը մարտին, երբ վերադառնում էր Լեհաստանից եւ թռչում Կալինինգրադից ոչ հեռու։ Արբանյակների հետ կապը բացակայում էր մոտ կես ժամ, եւ օդաչուները ստիպված էին օգտվել այլընտրանքային նավիգացիոն համակարգերից։Թեեւ Մեծ Բրիտանիայի կառավարությունում հայտնել են, որ այս պատմությունը չի սպառնացել ինքնաթիռի անվտանգությանը, The Guardian-ի աղբյուրը պաշտպանության նախարարությունում ազդանշանի խլացման գործողությունները, որոնց մեջ կասկածել են ռուս զինվորականներին, անվանել է «ահավոր անպատասխանատու»։