Սեպտեմբերի 13-ին նշվող Շոկոլադի միջազգային օրվա նախօրեին «ՍբերԶդորովյե» բժշկական ընկերության էնդոկրինոլոգ Մարգարիտա Բելոուսովան «Gazeta.ru»-ին պատմել է, թե ինչու են մարդիկ սիրում շոկոլադ, ինչ օգուտներ ունի այն և որքան կարելի է ուտել օրական՝ առանց առողջությանը վնաս հասցնելու։
«Շատերը սիրում են շոկոլադը իր յուրահատուկ համի, բույրի և նուրբ կառուցվածքի համար։ Ֆիզիոլոգիական տեսանկյունից դրա բարձր շաքարի և ճարպի պարունակությունը այն դարձնում է այդքան գրավիչ։ Դրանք ակտիվացնում են ուղեղի «պարգևատրման համակարգը», որը պատասխանատու է հաճելի հույզեր ստանալու և սննդի հետ դրական ասոցիացիաներ ստեղծելու համար։ Բացի այդ, այս համակարգը ներառում է նաև այսպես կոչված երջանկության հորմոններ, ինչպիսիք են սերոտոնինը, դոպամինը և էնդորֆինները, որոնք օգնում են բարելավել տրամադրությունը և նվազեցնել սթրեսը», - ասում է բժիշկը։
Որոշ հետազոտողներ պնդում են, որ շաքարը և ճարպը ավելի ուժեղ են խթանում «պարգևատրման համակարգը» միմյանց հետ համատեղ, քան առանձին, ուստի կարող ենք ասել, որ շոկոլադը հաճույքի հետ կապված արտադրանք է։
Այնուամենայնիվ, այս աղանդերի չափազանց օգտագործումը կարող է ազդել սննդային սովորությունների փոփոխությունների վրա՝ մեծացնելով չափից շատ ուտելու և քաշի ավելացման ռիսկը։ Առողջապահության համաշխարհային կազմակերպությունը խորհուրդ է տալիս մեծահասակի համար օրական ավելացված շաքարի ընդունումը սահմանափակել մինչև 25 գրամ, ուստի խորհուրդ է տրվում ցանկացած քաղցրավենիք ուտել սահմանափակ քանակությամբ: Մեծահասակի համար անվտանգ է շաբաթական ոչ ավելի, քան 180 գրամ սև շոկոլադ կամ օրական 25 գրամ։
Շոկոլադի բարձր կալորիականության պատճառով չափից շատ օգտագործումը կարող է նպաստել քաշի ավելացմանը, ինչը մեծացնում է հիպերտոնիայի, շաքարախտի և ճարպակալման հետ կապված այլ հիվանդությունների զարգացման ռիսկը: Միևնույն ժամանակ, կան ուսումնասիրություններ, որոնց համաձայն օրական 25 գրամ սև շոկոլադի օգտագործումը կարող է դրական ազդեցություն ունենալ սրտանոթային համակարգի վրա, օգնել նվազեցնել արյան մեջ խոլեստերինի մակարդակը: Սակայն դա չի նշանակում, որ սև շոկոլադը կարող է փոխարինել որևէ դեղամիջոցի։
Օգուտները ստանալու համար խորհուրդ է տրվում նախապատվություն տալ 70% կակաոյի պարունակությամբ և առանց հավելումների տարբերակներին, ինչպիսիք են ճարպային կրեմները, կարամելը, նուգան, քանի որ նման բաղադրիչները մեծացնում են արտադրանքի կալորիականությունը: Ինչպես նաև ավելացված ընկույզներ, ինչպիսիք են գետնանուշը, նուշը, պիստակը: Խորհուրդ է տրվում խուսափել կաթնային և սպիտակ շոկոլադից, քանի որ դրանք պարունակում են մեծ քանակությամբ շաքար և ճարպ և ավելի քիչ կակաոյի հատիկներ, քան սև շոկոլադը:
«Շոկոլադի բաղադրիչներին, օրինակ՝ կակաոյին ալերգիկ մարդիկ պետք է խուսափեն շոկոլադ ուտելուց։ Կարևոր է նաև սահմանափակել այս աղանդերի առկայությունը պոդագրայով տառապող մարդկանց սննդակարգում։ Սա պայմանավորված է շոկոլադի՝ պուրինների մակարդակը բարձրացնելու ունակությամբ՝ նյութեր, որոնք բարձրացնում են միզաթթվի մակարդակը օրգանիզմում, ինչը կարող է հիվանդության վատթարացում առաջացնել։ Ստամոքս-աղիքային տրակտի քրոնիկ հիվանդությունների, ինչպիսիք են պանկրեատիտը, ստամոքսի խոցը, սրացման դեպքում դրա օգտագործումը նույնպես պետք է նվազեցվի կամ բացառվի սննդակարգից։ Եթե դուք ունեք որևէ հիվանդություն և կասկածներ շոկոլադ ուտելու հնարավորության վերաբերյալ, պետք է անձամբ կամ առցանց խորհրդակցեք ընտանեկան բժշկի հետ՝ հեռաբժշկական խորհրդատվության շրջանակներում», - եզրափակում է բժիշկը։
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com
