Ուղեղին քունը անհրաժեշտ է ոչ միայն հանգստի և դետոքսիկացիայի, այլև սթրեսին հարմարվելու, խափանումներից վերականգնվելու և ուսումը շարունակելու ունակությունը պահպանելու համար: Այս եզրակացությանն են հանգել Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայի գիտնականները: Արդյունքները հրապարակվել են «Brain Medicine» (BM) ամսագրում:
Ուսումնասիրության հեղինակները կարծում են, որ քնի հիմնական գործառույթը այսպես կոչված նյարդային դիմադրողականության պահպանումն է: Պարզ կայունությունից տարբերվող դիմադրողականությունը վերաբերում է ուղեղի՝ վնասվածքից, սթրեսից կամ շրջակա միջավայրի փոփոխություններից հետո իրեն վերակազմավորելու ունակությանը՝ միաժամանակ պահպանելով նորմալ գործառույթը:
Հետազոտողների կարծիքով, քնի տարբեր փուլերը կատարում են տարբեր գործառույթներ: Խորը, ոչ REM քնի ընթացքում ուղեղը վերակազմավորում է նեյրոնների միջև կապերը՝ կանխելով սովորելուց և նոր տեղեկատվություն կուտակելուց հետո առաջացող գերբեռնվածությունը: Արագ աչքի շարժման (REM) քնի ընթացքում նեյրոնային ցանցերը դառնում են ավելի ճկուն. ուղեղը ուսումնասիրում է նոր կապի ձևեր և թուլացնում է չափազանց կոշտ դարձածները:
«Եթե ուղեղը դիտարկենք որպես բարդ դինամիկ ցանց, քունը ներկայացվում է ոչ թե որպես պարզ վերալիցքավորում, այլ որպես համակարգի վերականգնման և վերակազմակերպման համար հատուկ նշանակված ժամանակ», - նշել է ուսումնասիրության համահեղինակ Սյաոհույ Վանը Չինաստանի գիտությունների ակադեմիայից:
Ավելին, խորը քնի ընթացքում ակտիվանում է գլիմֆատիկ համակարգը՝ մեխանիզմ, որը մաքրում է ուղեղը նյութափոխանակության թափոններից, այդ թվում՝ բետա-ամիլոիդ սպիտակուցից, որը կապված է Ալցհայմերի հիվանդության զարգացման հետ։
Հեղինակների խոսքով՝ դանդաղ ալիքային և արագ աչքի շարժման (REM) քնի հերթագայող փուլերը թույլ են տալիս ուղեղին միաժամանակ հեռացնել «կենսաբանական թափոնները», վերականգնել նյարդային կապերը և պահպանել նոր պայմաններին հարմարվելու ունակությունը։
Հետազոտողները կարծում են, որ այս սկզբունքները կարող են օգտակար լինել ոչ միայն բժշկության, այլև արհեստական բանականության զարգացման մեջ։ Ժամանակակից նեյրոնային ցանցերը հաճախ կորցնում են նախկինում ձեռք բերված գիտելիքները՝ նոր առաջադրանքներ սովորելիս, մինչդեռ «քնի» անալոգների ներդրումն արդեն իսկ օգնում է նրանց ավելի լավ հիշել տեղեկատվությունը և վերականգնվել խափանումներից հետո։
