Euromedia24 on Play Store Euromedia24 on App Sore
BNB

$598.73

BTC

$83618

ADA

$0.653113

ETH

$1819.39

SOL

$118.74

16 °

Yerevan

9 °

Moscow

37 °

Dubai

12 °

London

20 °

Beijing

13 °

Brussels

17 °

Rome

8 °

Madrid

BNB

$598.73

BTC

$83618

ADA

$0.653113

ETH

$1819.39

SOL

$118.74

16 °

Yerevan

9 °

Moscow

37 °

Dubai

12 °

London

20 °

Beijing

13 °

Brussels

17 °

Rome

8 °

Madrid

Համընդհանուր հայտարարագրման համակարգի խոշոր «կրախը». փաշինյանական նոր պատուհաս Հայաստանի քաղաքացիների գլխին. «Փաստ»

«Փաստ» օրաթերթը գրում է. 

Եկամուտների հայտարարագրման գործընթացն արդեն իսկ տապալված է։ Սա ոչ միայն մասնագետների, այլև բազմաթիվ քաղաքացիների կարծիքն է: Նաև... փաստերի:

Այս գործընթացը ներկայացվում է որպես ստվերի դեմ պայքարի ու հարկային համընդհանուր դաշտ ստեղծելու համատեքստում, որն իբր նպաստելու է պետբյուջե մուտքագրվող եկամուտների ավելացմանը։

Իհարկե, որոշ զարգացած երկրներում եկամուտների համընդհանուր հայտարարագրման պրակտիկան գործում է ու որոշակիորեն իրեն արդարացնում է, սակայն դա չի նշանակում, որ դրսում գործող համակարգը պետք է «քոփի-փեսթ» անել ու կուրորեն ներդնել Հայաստանում։

Իհարկե, շատ լավ կլիներ, որ հասնեինք այնպիսի զարգացման մակարդակի, որ համընդհանուր հայտարարագրման համակարգը Հայաստանում իսկապես դրական իմաստով եղանակ փոխեր, բայց բացարձակ անպատրաստ վիճակում, առավել ևս, որ նույն «պատճառաբանությունների» դաշտում ահռելի անելիքներ կան, ներդնել այսպիսի համակարգ, նշանակում է պարզապես ի սկզբանե ձախողել այն, ինչը և եղավ։

Նախ՝ համընդհանուր հայտարարագրման համակարգի ներդրումը պահանջում է նոր տեխնիկական և վարչական ռեսուրսներ, ինչն ավելացնում է պետական ծախսերը։

Ու, ընդհանրապես, լուրջ խնդիր է ստեղծվում այն դեպքում, երբ համակարգը թերի է ու լրացուցիչ բյուրոկրատական քաշքշուկների պատճառ է դառնում, ինչի արդյունքում էլ ընդհանուր գործընթացը կիսատպռատ տեսք է ստանում։

Մյուս կողմից՝ խոշոր «մամոնտներին» թողած՝ «մրջյունների» հետևից են ընկել։ Փաստացի ստացվում է, որ մեծ ստվերային տնտեսությունների միլիոններից ուշադրությունը կենտրոնացվելու է մի կեպ ծայրը ծայրին հասցնող քաղաքացիների կամ թոշակառուների մի քանի հազար դրամների վրա։

Հիմա՝ ըստ հերթականության: ՀՀ պետական եկամուտների կոմիտեից անցած տարի մեր թերթի հարցմանն ուղարկված պատասխանում նշվում է, որ, նախնական գնահատմամբ, 2023 թվականի արդյունքներով պոտենցիալ հայտարարատու անձանց թվաքանակը գնահատվել է շուրջ 120 հազար մարդ, սակայն 2024 թ. հոկտեմբերի վերջի դրությամբ հայտարարագիր է ներկայացրել ընդամենը նշված քաղաքացիների մոտ կեսը՝ 57 930 անձ, ու իրավախախտումների վերաբերյալ կայացվել է թվով 3727 նախազգուշացման որոշում։

Հիշեցնենք, սա այն դեպքում, որ հայտարարագրման վերջնաժամկետը հուլիսի 22-ն էր (չնայած պետք է մայիսի 1-ը լիներ, բայց համակարգը պատրաստ չէր):

Ու այդպես էլ պարզ չդարձավ, թե երբ նախատեսված անձանց մոտ կեսը հայտարարագիր չի ներկայացրել, ինչ է տեղի ունեցել, արդյոք տուգանե՞լ են այդ մարդկանց, թե՞ միայն նախազգուշացնելով են բավարարվել, այն էլ՝ մի փոքր մասին։

Ստացվում է, որ 120 հազար մարդու կողմից հայտարարագրերի ներկայացումը չեն կարողացել ապահովել, արդեն այս տարի անցում են կատարելու ևս 700 հազար քաղաքացու հայտարարագրմանը։ Լավ, ենթադրենք՝ այդ 700 (կամ՝ 800) հազար քաղաքացիներից 200 հազարը հայտարարագիր ներկայացրեց, մնացյալը չներկայացրեց, առավել ևս, որ արդեն իսկ շատերը սոցցանցերում հայտարարում են հայտարարագիր չներկայացնելու որոշման մասին։

Ի՞նչ են անելու այդ 500 կամ 600 հազար մարդկանց զգուշացնելուց զատ՝ տուգանելո՞ւ են, կախելո՞ւ են...Ըստ այդմ, սարսափելի է նույնիսկ պատկերացնել, թե ինչ է լինելու 2026 թվականին, երբ հայտարարագիր լրացնելու պարտավորություն կունենան բոլորը՝ անկախ նրանից՝ աշխատող են, ուսանող, թոշակառու, հողի աշխատավոր, թե գործազուրկ:

Վիճակն առավել մշուշոտ է դառնում, երբ ուսումնասիրում ես, թե ինչ լաբիրինթոսներով պետք է անցնի քաղաքացին՝ հայտարարագիր լրացնելու համար: Արդյո՞ք բոլորն են ունակ կամ ի վիճակի այդ ամենն անել, առավել ևս՝ տարեցները:

Տեսեք՝ հաշվի առնելով, որ մեծ մասը չունի էլեկտրոնային կրիչ պարունակող նույնականացման քարտով էլեկտրոնային ստորագրություն, պետք է նույնականացման բջջային տարբերակն ընտրի: Դրա համար նախ պետք է ունենալ նույնականացման քարտ (ID Card), իսկ չունենալու դեպքում՝ ձեռք բերել այն ՀՀ ՆԳՆ միգրացիայի և քաղաքացիության ծառայության տարածքային ցանկացած գրասենյակից։

Բայց քանի որ նույնականացման քարտերն այլևս չիպով չեն, ապա անհասկանալի է դառնում այս կետի պարտադիրությունը. ի վերջո, մարդն ունի անձնագիր, ունի ՀԾՀ, որն անփոփոխ է ողջ կյանքի ընթացքում, ուրեմն՝ ինչի՞ համար ենք ժամանակի կորստի ու հավելյալ 3000 դրամի ծախսի տակ դնում քաղաքացիներին:

Դրանից հետո անիմաստ ID քարտով և բջջային հեռախոսով պետք է մոտենալ բջջային կապի օպերատորի ցանկացած սպասարկման կենտրոն, որտեղ բջջային հեռախոսահամարի քարտը (SIM) կփոխարինվի նոր քարտով, իսկ օպերատորին փոխելու դեպքում՝ կտեղադրվի նոր քարտ։

Ապա բջջային կապի օպերատորի սպասարկող անձնակազմի օգնությամբ (դե, նաև ինքնուրույն) պետք է ակտիվացնել էլեկտրոնային նույնականացումը, դրանից հետո էլ էլեկտրոնային ստորագրության ծառայությունը։ Ի դեպ, վերջինս ևս վճարովի է՝ տարեկան 3000 դրամ, ինչը նորից հավել յալ ծախս է ենթադրում:

Այնուհետև ՊԵԿի կայքով կամ բջջային հավելվածը ներբեռնելով՝ քաղաքացիները պետք է սկսեն լրացնել, որտեղ երկու տեսակի դաշտեր են լինելու՝ հարկվող և չհարկվող եկամուտներ։

Ընդհանրապես մեծ ժամանակ ու ջանք է պետք հասկանալու, համար, թե ինչպես է լրացվելու կամ ինչպես է ճիշտ լրացվելու։

Շատ ավելի անհեթեթ է պարտադրանքը՝ հայտարարագրել բանկային մուտքերը, որոնք ստացվել են, ասենք, ընտանիքի անդամներից, բարեկամներից կամ որպես տված անտոկոս պարտքի վերադարձ:

Ճիշտ է՝ 2024-ի համար մեծ «լավություն են արել» ու դրանք դեռևս չհարկվող են, բայց այս տարի ստացված յուրաքանչյուր լումայի համար (ասենք՝ հոր կողմից որդուն փոխանցված) կարող են պարտադրել հարկ վճարել: Ընդ որում, չի սահմանվել նվազագույն գումարային շեմ:

Փաստացի, այս իշխանությունները երկիրը դարձրել են փորձադաշտ, բայց փաստն այն է, որ այսպիսի նախաձեռնությունները, որպես կանոն, իրենց «ոտքին են գցում», իսկ արդյունքում ցավում է ոչ թե իրենց «ոտքը», այլ մեր քաղաքացիների:

ԱՐԹՈՒՐ ԿԱՐԱՊԵՏՅԱՆ 

Լրահոս

Շտապ
Իրավապաշտպանի ահազանգը. «Նուբարաշեն» ՔԿՀ-ում ցմահ դատապարտյալների ջարդ է
Եվրախորհրդարանը թույլ է տվել առևտրային միջոցներ մտցնել Google-ի և Apple-ի դեմ
Նեթանյահուն ժամանել է Հունգարիա՝ չնայած ՄՔԴ-ի հրամանին
Կարևոր
Բացահայտվել են ընտրակաշառք տալու և ստանալու նոր դեպքեր. հակակոռուպցիոն կոմիտեն՝ «Տատիկների գործ»-ի մասին (տեսանյութ)
Դանիան 970 մլն դոլար կհատկացնի Կիևին հակաօդային պաշտպանության, հրետանու և օդուժի համար
SNN. Սիրիայի անվտանգության ուժերը բախվել են Իսրայելի պաշտպանության բանակի հետ
Մի քանի օր անց կրկին ներխուժել են Զարուհի Փոստանջյանի հայրական տան տարածք ու ավերել (տեսանյութ)
Սա առաջին դեպքը չէ, որ պետական արարողակարգից ելնելով՝ կաթվածահար են անում մարդկանց առօրյան. Մելոյան
Հանրապետության 437 դպրոցից միայն 138-ում է հաջողվել տնօրեն նշանակել նոր ընթացակարգով, ինչը վկայում է լուրջ խնդիրների մասին. Ժաննա Անդրեասյան
ԱՄՆ-ը միլիարդավոր դոլար է ստացել Չինաստանի դեմ մաքսատուրքերի հաշվին․ Թրամփ
Կարևոր
Չեմ հայհոյել․ պապիկիս թաղմանն էի շտապում․ պարեկների կողմից բռնության ենթարկված վարորդ
Ֆիդանը կմասնակցի ՆԱՏՕ-ի արտգործնախարարների հանդիպմանը
Սերբիայի արտգործնախարար. Բելգրադն ու Լոնդոնը պայմանավորվել են ընդլայնել համագործակցությունը
Al Jazeera․ Գազայում Իսրայելի գործողությունների հետևանքով զոհերի թիվը 24 ժամում հասել է 77-ի
Կասեցվել է «Գազպրոմ Արմենիա»-ի մասնաճյուղի ապօրինի ջրառը. ԲԸՏՄ
Ոստիկանը հարց լուծող չէ, տպավորություն է, խմբով եկել են մարդ ծեծելու. Արման Թաթոյան
Բաքվում իրավիճակը ամբողջովին զուրկ է թափանցիկությունից․ Ռուբեն Վարդանյանի որդու հարցազրույցը
Մադուրոն պահանջել է Սալվադորի բանտից ազատ արձակել վենեսուելացի միգրանտներին
ՈՒՂԻՂ. Կառավարության հերթական նիստը
Խոշոր վթար Նոր Հաճնի կամրջի վրա, բախվել են «Mercedes», «Mitsubishi» ու «Nissan»-ը

Լրացուցիչ նորություններ

...

«Հրապարակ». Գաղտնի հանդիպում և կոշտ զրույց Կասկադում

Ինչո՞ւ է «ՀայաՔվեն» այդպես «ցավեցրել» քպականներին. «Փաստ»

Իշխանությունը մերժում է Արսեն Թորոսյանի ընկերոջը. «Հրապարակ»

Հովիկ Աղազարյանը Աննա Վարդապետյանի դեմ հայց կներկայացնի դատարան. «Ժողովուրդ»

«Հրապարակ». ԲԴԽ-ն հերթական թանկարժեք գնումն է կատարել

«Ժողովուրդ». ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ հայկական դրամի հաշվարկային փոխարժեքը նվազել է

«Հրապարակ». Արցախցիները անցնելու են կոնկրետ գործողությունների

Որ մյուս անգամ չափները չանցնեն. «Փաստ»

Հովիկ Աղազարյանը Աննա Վարդապետյանի դեմ հայց կներկայացնի դատարան. «Ժողովուրդ»

Քվեարկել են, քանի որ Փաշինյանից «հրահանգ-վերաբերմունք» են ստացել. մի խումբ ՔՊ-ականներ դեմ են եղել դատախազի միջնորդությանը. «Ժողովուրդ»

Շարունակելու եմ պայքարել ՀՀ իշխանությունների դեմ. սոցիալական լուծումների ակնկալիքներ սրանցից չունեմ. Ռոման Երիցյան (տեսանյութ)

Ավարտվել է «Սևան ազգային պարկ»-ի նախկին տնօրենի նկատմամբ նախաձեռնված քրեական վարույթի նախաքննությունը

«Հրապարակ». Հրաժարվե՞լ է, թե՞ հրաժարեցրել են

«Հրապարակ». Աննա Վարդապետյանը կրկին ԱԺ կգնա

«Ժողովուրդ». Արցախցիները մեծ հանրահավաքի են պատրաստվում. իրավունքի խնդիր կա

«Հրապարակ». ՔՊ-ականները «սարքել են» Վիլեն Գաբրիելյանի գլխին

«Հրապարակ». Արցախցիները բացատրություն են պահանջել Վիտալի Բալասանյանից

«Ժողովուրդ». Ներքին գործերի նախարարի թեկնածու են փնտրում. Արփինե Սարգսյանը հեռանում է

Արսեն Թորոսյանն ընդդեմ ֆուտբոլասերների. կամ Փաշինյանի տխրությամբ ուրախացողը․ «Ժողովուրդ»

Իրարանցումից հետո ո’չ լսել են նախարարի ձայնը, ո’չ տեսել նրան. «Ժողովուրդ»