Չինաստանի հարավում՝ Վիետնամին սահմանակից Հուաշանի ժայռապատկերները կարող էին պահպանվել առնվազն 2 հազար տարի՝ հին ներկի անսովոր բաղադրության շնորհիվ։
Journal of Archaeological Science-ում հրապարակված նոր հետազոտության համաձայն, դրա պատրաստման ընթացքում կարող էին օգտագործել կրաշաղախի և արյան խառնուրդ։
Հուաշանի համալիրը ներառված է ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Համաշխարհային ժառանգության ցանկում։ Հազարավոր պատկերներ արված են ժայռաբեկորների վրա՝ ավելի քան 80 վայրերում, որոնք ձգվում են մոտ 260 կիլոմետր։ Դրանցում պատկերված են մարդիկ, նավակներ, կենդանիներ, զենք, երաժշտական գործիքներ և այլ կերպարներ։ Որոշ նկարների տարիքը կազմում է առնվազն 2 հազար տարի։
Դրանց պահպանվածությունը հատկապես զարմանալի է, քանի որ տարածաշրջանն առանձնանում է ծայրահեղ մերձարևադարձային մուսոնային կլիմայով․ այստեղ լինում են ուժեղ շոգ, տեղատարափ անձրևներ և հաճախակի թայֆուններ։
Ներկի բաղադրությունն ուսումնասիրելու և հենց պատկերները չվնասելու համար գիտնականները հետազոտել են համալիրի երեք հատվածների ստորոտում ընկած ժայռաբեկորների հատվածները։ Էլեկտրոնային մանրադիտարկման միջոցով նրանք ուսումնասիրել են ներկի շերտերը, իսկ սպեկտրոսկոպիական մեթոդները թույլ են տվել որոշել դրանց հանքային և քիմիական կազմը։
Պարզվել է, որ կարմիր պիգմենտը, հավանաբար, պատրաստել են տեղական կարմիր կավից, որը պարունակում է երկաթի օքսիդի մանրադիտակային մասնիկներ՝ նանոհեմատիտ։ Այդ մասնիկները հայտնաբերվել են արհեստական լուծույթի արտաքին շերտում, որը պարունակում էր կրաքար և արյան սպիտակուցային բաղադրիչներ։
Հետազոտողները ենթադրում են, որ արյունը կարող էր միաժամանակ կատարել թե՛ տեխնոլոգիական, թե՛ խորհրդանշական գործառույթներ։ Կրաքարի հետ խառնելիս արյան սպիտակուցները կարող էին նպաստել պիգմենտի մասնիկների շուրջ կալցիումի կարբոնատի առաջացմանը։ Արդյունքում ձևավորվում էր ամուր օրգանաանօրգանական կառուցվածք, որը կապում էր պիգմենտը ժայռի մակերեսին և կարող էր էապես բարձրացնել նկարների երկարակեցությունը։
«Այս կայուն օրգանաանօրգանական կապի համակարգը վկայում է ստեղծողների կողմից օգտագործված բարդ տեխնոլոգիական գործընթացների մասին», — նշում են հետազոտության հեղինակները։
Գիտնականները նաև հայտնաբերել են մարդու շիճուկի սպիտակուցներ։ Սա թույլ է տվել ենթադրել, որ ներկի պատրաստման համար կարող էր օգտագործվել մարդու արյուն։ Հեղինակներն այս պրակտիկան կապում են լոյուե ժողովրդի մշակութային և կրոնական պատկերացումների հետ, որին վերագրվում է այս նկարների ստեղծումը։ Լոյուե ժողովուրդը հետևում էր մայրիշխանական ավանդույթների, իսկ վերջերս ծննդաբերած կանանց արյունը կարող էր խորհրդանշել կյանք, պտղաբերություն և նորացում։
Միևնույն ժամանակ հետազոտողները շեշտում են, որ արյան ծագումը դեռևս մնում է վարկած և պահանջում է հետագա ուսումնասիրություն։
Մինչև այժմ Հուաշանի ժայռապատկերների ստեղծումը դիտարկվում էր նախ և առաջ որպես չափազանց աշխատատար գործընթաց․ նկարիչները ստիպված էին աշխատել ուղղաձիգ և վտանգավոր ժայռերի վրա և այնտեղ հասցնել մեծ քանակությամբ ներկ։ Նոր տվյալները ցույց են տալիս, որ վարպետները բախվում էին ոչ միայն ֆիզիկական, այլև բարդ տեխնոլոգիական խնդիրների, ներառյալ երկարակյաց կապակցող նյութի մշակումը։
«Այս արդյունքները նոր պատկերացում են տալիս նախապատմական ժայռային արվեստի ստեղծման մասին և ցույց տալիս, որ դա ոչ այնքան աշխատատար, որքան տեխնոլոգիապես բարդ նախագիծ էր», — եզրափակել են աշխատանքի հեղինակները։
