Գիտնականները առաջին անգամ հայտնել են մի հայտնագործության մասին, որը կարող է համարվել կյանքի հնարավոր հետք Մարսի վրա: 2024 թվականի հուլիսին Perseverance մարսագնացը, ուսումնասիրելով Ջեզերո խառնարանի հատակը, Չեյավա ջրվեժից վերցրել է «Սափիրյան կիրճ» անունով ապարների նմուշ: The Conversation-ը հաղորդել է, որ վերլուծությունը ցույց է տվել, որ ապարը պարունակում է երկու երկաթ պարունակող հանքանյութեր, որոնք կապված են Երկրի վրա մանրէային ակտիվության հետ:
Խոսքը վերաբերում է վիվիանիտին (երկաթի ֆոսֆատ) և գրեյգիտին (երկաթի սուլֆիդ), որոնք գտնվում են բնորոշ «ընձառյուծի բծերում»:
«Երկրի վրա վիվիանիտը սովորաբար ձևավորվում է քայքայվող օրգանական նյութի մոտ, մինչդեռ գրեյգիտը կարող է ձևավորվել միկրոօրգանիզմների կողմից, որոնք ծծումբն օգտագործում են էներգիայի համար», - բացատրել է Ֆլորիդայի համալսարանի աստղաբիլոգ Էմի Ուիլյամսը:
Մեր մոլորակի վրա նման համակցությունները հաճախ տեղի են ունենում այսպես կոչված օքսիդա-վերականգնման գրադիենտների գոտիներում՝ վայրերում, որտեղ դանդաղ օքսիդա-վերականգնման ռեակցիաները արագանում են կենդանի օրգանիզմների կողմից: Սա նշանակում է, որ միլիարդավոր տարիներ առաջ Մարսի վրա գտնվող մանրէները կարող էին նմանատիպ ռեակցիաներ օգտագործել էներգիա ստանալու համար:
Սակայն, հետազոտողները ընդգծում են, որ ոչ կենսաբանական գործընթացները նույնպես կարող են նմանատիպ արդյունքներ տալ: Օրինակ, հանքանյութերը կարող են առաջանալ բարձր ջերմաստիճաններում կամ թթվային միջավայրերում, չնայած ապարներում նման պայմանների հետքեր չեն հայտնաբերվել։
«Մենք սպասում էինք այս հետքերը տեսնել ավելի հին ապարներում, բայց փոխարենը դրանք հայտնաբերեցինք համեմատաբար երիտասարդ ապարներում: Սա նշանակում է, որ Մարսը, հնարավոր է, բնակելի է մնացել ավելի երկար, քան նախկինում կարծում էին», - նշել է Ուիլյամսը։
Նմուշի ճակատագիրն այժմ կախված է Mars Sample Return ծրագրից. միայն այն Երկիր վերադարձնելով գիտնականները կկարողանան վերջնականապես որոշել, թե արդյոք խորհրդավոր «ընձառյուծի բծերը» կենսաբանական են, թե՝ ոչ կենսաբանական ծագում ունեն։
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
