Աստղաֆիզիկոսները, որոնք աշխատում են ԱՄՆ-ի Հարավ-Արևմտյան հետազոտական ինստիտուտում, օգտագործելով Ջեյմս Ուեբբի տիեզերական հեռադիտակը, հայտնաբերել են Ուրան մոլորակի շուրջ նոր և մինչ այժմ անհայտ մոլորակ: Այժմ Ուրան մոլորակի շուրջ պաշտոնապես հաշվվում է 29 մոլորակ:
Աշխատանքը հրապարակվել է NASA-ի ամսագրում։
Նոր մոլորակը հայտնաբերվել է 2025 թվականի փետրվարի 2-ին, երբ օգտագործվել է ինֆրակարմիր NIRCam խցիկ: Մոլորակի տեսքագրմանը պահանջվել է տասը երկարատև, 40 րոպե տևողությամբ արձանագրություններ:
«Սա փոքր, բայց կարևոր հայտնագործություն է. նույնիսկ Voyager-2 սարքը, որը մոտեցել էր Ուրանին մոտ 40 տարի առաջ, չէր կարող տեսնել այս մոլորակը»,- ասում է Մարիամ Էլ Մութամիդը, հետազոտության ղեկավար:
Մոլորակի տրամագիծը գնահատվում է մոտ 10 կմ: Նրա փոքր չափերը պատճառում են, որ այն չափազանց թուլացել է նախորդ դիտարկման առաքելությունների համար: Նոր օբյեկտը ստացել է ժամանակավոր անվանում՝ S/2025 U1:
«Ուրանի մոտ մեծ քանակությամբ փոքր մոլորակներ կան, որոնց փոխգործակցությունը օղակների հետ խոսում է այս մոլորակի բարդ ու խառնաշփոթ պատմության մասին: Նոր մոլորակը փոքր է և թույլ է բոլոր նախորդ հայտնի մոլորակներից. դա նշանակում է, որ համակարգը կարող է լինել ավելի հակում»,- նշել է Մեթյու Թիսկարինոն՝ SETI ինստիտուտից:
S/2025 U1 մոլորակը պտտվում է Ուրանի շուրջ՝ մոտ 56 հազար կմ հեռավորության վրա, Օֆելի և Բյանկա մոլորակների միջև: Մոլորակի ուղեծիր մոտ է շրջանաձևությանը, ինչը վկայում է նրա ձևավորման մասին ներկայիս տեղում: Միջազգային աստղագիտական միությունը պետք է ընտրի մոլորակի անունը:
Գիտնականները նշում են, որ հայտնագործությունը հնարավոր է դարձել Ջեյմս Ուեբբի ինֆրակարմիր զգայունության շնորհիվ:
«Այս հեռադիտակը նոր հորիզոններ է բացում մեզ համար արտաքին արեգակնային համակարգում: Եթե Voyager-2-ը 1986 թվականին առաջին անգամ ցույց տվեց Ուրան մոլորակը մոտիկից, ապա հիմա, տարիներ անց, Ջեյմս Ուեբբի հեռադիտակը շարունակում է նրա առաքելությունը»,- ավելացրել է Էլ Մութամիդը:
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
