Տյումենը վաղուց է դարձել Սիբիրի մայրաքաղաքներից մեկը։ Քաղաքի և շրջանի բուռն զարգացման շնորհիվ այն իր հարուստ տարածքում հավաքել է բազմաթիվ ազգությունների ներկայացուցիչների։ Եվ այստեղ ամենանշանավորներից են հայերը։ Տյումենի մարզի հայերի միության նախագահ, ՌԴ վաստակավոր կառուցապատող, ռուսական խոշոր շինարարական «Տյումենթել» ընկերության գլխավոր տնօրեն Աբրահամ Հովեյանը, հետ նայելով անցյալին և գիտակցելով ներկայիս խնդիրները, փորձել է արդի խնդիրների կարևոր դրույթներ ձևակերպել իր ընկերների և հայրենակիցների համար։
-Վերջին շրջանում ռուս-հայկական հարաբերություններում որոշակի լարվածություն է նկատվում։ Պարո՛ն Հովեյան, ինչպե՞ս կմեկնաբանեք իրավիճակը։
- Ուզում եմ ընդգծել, որ մեր ժողովուրդների հարաբերություններում լարվածություն չկա։ Ամեն դեպքում, ես անձամբ կանեմ ինձնից կախված ամեն ինչ դա թույլ չտալու և մեր միջև բարիդրացիական հարաբերություններ պահպանելու համար։ Սա առաջին։ Երկրորդ՝ ես միշտ տարբերակում եմ ժողովուրդների, երկրների և առանձին քաղաքական գործիչների հարաբերությունները։ Ռուսաստանի հետ բարեկամությունը գոյություն ունի հին ժամանակներից, և այս մասին հիշատակվում է հայ դասական գրականության մեջ։ Հովհաննես Թումանյանը, Խաչատուր Աբովյանը, Հրանտ Մաթևոսյանը, Չարենցը և Սևակը՝ նրանք բոլորը հայ ազգին ավանդել են բարեկամ լինել և արժևորել Ռուսաստանի հետ բարեկամությունը։ Այս պատվիրաններին հետևելով՝ մեր նախապապերը, պապերն ու հայրերը քայլել են փառավոր ճանապարհով:
Մենք կառուցեցինք հարաբերություններ՝ հիմնված փոխօգնության, ընդհանուր քրիստոնեական հավատքի և աշխարհաքաղաքական ընդհանուր շահերի վրա։ Եվ, ԽՍՀՄ բոլոր քաղաքացիների հետ միասին, նրանք հաղթեցին նացիստական Գերմանիային 1945 թվականին: Ցավոք, բուն ֆաշիզմը և ծայրահեղ ազգայնական տրամադրությունները ամբողջությամբ արմատախիլ չեն եղել: Բայց ոչ մի թշնամական գործիչ չի կարողանա սասանել ռուս-հայկական համագործակցության դարավոր հիմքը, քանի որ այն հիմնված է փոխադարձ հարգանքի, վստահության վրա, փորձված է պատմության ու ժամանակի կողմից։ Մյուս կողմից, այո, մենք տեսնում ենք, որ արտաքին ուժերի ազդեցության տակ նման փորձեր արվում են բիզնեսի և համագործակցության գրեթե բոլոր ոլորտներում աշխարհի տարբեր տարածաշրջաններում։ Այնուամենայնիվ, վստահ եմ, որ մեր ժողովուրդները, ունենալով դարավոր բարիդրացիական շփումներ, թույլ չեն տա, որ ոչ բարեկամական գործողությունները վնասեն Հայաստանի և Ռուսաստանի ռազմավարական փոխգործակցությանը։ 2026 թվականին Հայաստանում տեղի կունենան խորհրդարանական ընտրություններ, և կարծում եմ, որ իմաստուն հայ ժողովուրդը կկարողանա ճիշտ համախմբել իր կամքը՝ ուղղված բացառապես ի շահ Հայաստանի, հայ ժողովրդի և բազմամիլիոնանոց սփյուռքի։
Մեր ժողովուրդները, ունենալով դարավոր բարիդրացիական շփումներ, թույլ չեն տա, որ ոչ բարեկամական գործողությունները վնասեն Հայաստանի և Ռուսաստանի ռազմավարական փոխգործակցությանը։
Կարծում եք՝ հիմա պե՞տք է ամեն ինչ անել Հայաստանի գոյությանը սպառնացող վտանգից խուսափելու համար։
Անխոս։ Այս պահի յուրահատկությունը հենց այն է, որ կյանքին և ընկերությանը սպառնացող էկզիստենցիալ վտանգը գալիս է միաժամանակ։ Մենք ապրում ենք նույն տարածաշրջանում և բնական դաշնակիցներ ենք՝ նույն նպատակներով։ Իսկ դրանք պարզ են՝ կառուցել անվտանգ և բարեկեցիկ ապագա մեր երեխաների համար: Հայաստանի և Ռուսաստանի միջև հարաբերությունները պաշտոնական և միջազգային պայմանագրերով ամրագրված են՝ որպես ռազմավարական։ Կարծում եմ, որ երրորդ անձանց կողմից ազգամիջյան ատելություն սերմանելուն ուղղված բոլոր չհիմնավորված հայտարարությունները պետք է ճնշվեն օրենքի շրջանակներում։
-Դուք ղեկավարում եք Տյումենի հայերի միությունը։ Կպատմե՞ք՝ ինչպես է Ձեզ հաջողվում Սիբիրից հետևել Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձություններին և նույնիսկ ազդել դրանց վրա։
- Ամեն ինչ շատ պարզ է։ Հայերը որտեղ էլ որ ապրեն, պորտալարով կապված են իրենց հինավուրց հողին, պատմական հայրենիքին, որը պատմության այս փուլում գտնվում է ծանր վիճակում։ Մենք՝ հայերս, անելու ենք մեզնից կախված ամեն ինչ, օգտագործելու ենք բոլոր կապերն ու հնարավորությունները մեր ժողովրդին օգնելու և Հայաստանի Հանրապետության կործանումը կանխելու համար։ Այդպես եղել է դարեր շարունակ և կլինի միշտ: Յուրաքանչյուր ժողովուրդ, ցավոք, ունի հակառակորդներ։ Մենք ապրում ենք այն ժամանակներում, երբ «Լեռան քարոզում» ասված Քրիստոսի խոսքերը շատ տեղին են. «Զգուշացե՛ք սուտ մարգարեներից, որոնք գալիս են ձեզ մոտ ոչխարի հագուստով, բայց ներքուստ գիշատիչ գայլեր են» (Մատթեոս 7.15): Վստահ եմ, որ մեր ժողովուրդը թե՛ Հայաստանում, թե՛ մեծ սփյուռքում, բավական իմաստություն ունի բարեկամներին թշնամիներից տարբերելու համար. չէ՞ որ միայն այս դեպքում կարելի է հայոց պետականության պահպանման հույս ունենալ։
