«Նախօրեին եղավ տեղեկություն, որ Բաքու է այցելել ՌԴ հետախուզության ղեկավար Նարիշկինը, որը այնտեղ հանդիպումներ է ունեցել Ադրբեջանի հատուկ ծառայությունների հետ: Ուշադրության արժանին այն է, որ Նարիշկինի այցի բուն առարկան Աֆղանստանն է, համենայն դեպս ռուսական կողմի հաղորդագրությունից դատելով»,-անդրադառնալով այցին՝ նշում է քաղաքական վերլուծաբան Հակոբ Բադալյանը։
Նա նշում է.
«Աֆղանստանը կարեւոր թեմա է, աշխարհաքաղաքական կարեւորագույն գոտիներից մեկը, որն ինչպես հայտնի է ձեռք է բերել նաեւ «կայսրությունների գերեզմանոց» բնորոշումը, քանի որ Աֆղանստանում ձախողվել են բրիտանացիները, ձախողվել է ԽՍՀՄ-ը, ձախողվել են ամերիկացիները:
Բայց այն իհարկե շարունակում է լինել աշխարհաքաղաքական առանցքային թիրախներից մեկը: Ի՞նչ ակնկալիք ունի այս հարցում Մոսկվան Բաքվից: Արդյո՞ք ռուսները ակնկալում են, որ Ադրբեջանը «փակ պահի» Կենտրոնական Ասիայի դարպասը՝ Կասպիցը: Նարիշկինը Բաքվում հայտարարել է, որ արեւմտյան հատուկ ծառայությունները փորձում են Աֆղանստանում հրահրել հակակառավարական տրամադրություններ եւ անկայունություն:
Այյստեղ իհարկե խնդիրը միայն Աֆղանստանը չէ: Անկայությունը այդտեղ, բերելու է անկայունության կամ դրա շատ մեծ ռիսկերի ամբողջ Կենտրոնական Ասիայում: Իսկ սա իհարկե Ռուսաստանի համար լուրջ մարտահրավեր է: Դա է պատճառը, որ Մոսկվան փորձում է այսպես ասած պայմանավորվածությունների հասնել թալիբների հետ: Թալիբանը ըստ էության դուրս է բերվում ահաբեկչական խմբավորումների ցանկից, թալիբների պատվիրակությունը մի քանի անգամ եղել է Մոսկվայում:
Ուրիշ ի՞նչ կարող է ակնկալել Մոսկվան Բաքվից, այդ հարցում: Այստեղ էլ իհարկե մեկ այլ հարց է առաջանում: Իսկ ի՞նչ կանկալի Բաքուն, Ռուսաստանին այդպիսի ծառայություն մատուցելու դիմաց:
Բայց, հնարավո՞ր է, որ Մոսկվան Ադրբեջանի առաջ հարցը դնի այլ կերպ՝ ցույց տալով կամ ակնարկելով, որ «դարպասները բաց պահելը» կարող է ունենալ հետեւանքներ: Մյուս կողմից, Ռուսաստանի համար կարեւոր է թերեւս, որ, երբ զբաղված է լինելու Կենտրոնական Ասիայով ու Աֆղանստանով, խննդիրներ չունենա Կովկասում: Ադրբեջանից գուցե ակնկալվում է նաեւ դա:
Հաշվի առնելով այն, որ ներկայումս ամերիկա-ռուսական գործընթացը կարող է որոշակկի ինքնավստահության աղբյուր լինել Մոսկվայի համար, չի բացառվում, որ Ռուսաստանը ի վիճակի լինի խնդիրներ դնել Բաքվի առաջ:
Ի դեպ, արդյո՞ք այդ հանգամանքներն են Հայաստանի վարչապետ Փաշինյանին թույլ տալիս ԱԺ ամբիոնից հայտաարարելու, թե «մոռացեք էսկալացիայի եւ պատերազմի մասին»: Իհարկե բարդ է միարժեք ասել, բայց համենայն դեպս ռեգիոնում իրերի դրության եւ ուժերի հարաբերակցությայն տրանսֆորմացիայի դանդաղ միտումները բավականին նշմարելի են:
Ոչինչ անշրջելի կամ անկասելի չէ իհարկե, սակայն միտումները նշմարելի են: Միեւնույն ժամանակ, դրանք չեն կարող լինել չափազանցված կամ ավելորդ սպասումների հիմք, թե այդ տրանսֆորմացիան հնարավոր կարող է դարձնել Հայաստանի որոշակի կորուստների վերադարձ: Ոչ մի դեպքում պետք չէ ցաննկալին դիտարկել իրականության տեղ եւ հայտնվել ինքնախաբեության այդ «ռակուրսում»: Ինքնախաբեության ոչ մի «ռակուրս» օգտակար չէ:
Բայց, հնարավոր է իհարկե Հայաստանի շուրջ միջավայրի տրամաբանության վերափոխում, ինչը կարող է իիր ազդեցությունը թողնել արդեն ներքին զարգացումների եւ ներքին հասարակական-քաղաքական հարաբերությունների տրամաբանության վրա»։
