Euromedia24 on Play Store Euromedia24 on App Sore
BNB

$870.47

BTC

$113082

ADA

$0.868816

ETH

$4608.63

SOL

$213.76

31 °

Yerevan

20 °

Moscow

45 °

Dubai

20 °

London

26 °

Beijing

23 °

Brussels

16 °

Rome

23 °

Madrid

BNB

$870.47

BTC

$113082

ADA

$0.868816

ETH

$4608.63

SOL

$213.76

31 °

Yerevan

20 °

Moscow

45 °

Dubai

20 °

London

26 °

Beijing

23 °

Brussels

16 °

Rome

23 °

Madrid

«Ստորագրություններով» խորհրդավոր նետեր. Թուրքիայի տարածքում գտել են 9000 տարվա հնության 11 եզակի նետասլաք

Հնագետները կենտրոնական Թուրքիայի տարածքում հայտնաբերել են օբսիդիանից պատրաստված 11 նոր նետասլաք՝ անսովոր փորագրություններով, որոնք արվել են գրեթե 9000 տարի առաջ։

Այժմ նման խորհրդավոր արտեֆակտների ընդհանուր թիվը հասել է 54-ի։ Դրանք բոլորը եզակի են, իսկ դրանց վրա արված նշանների իմաստը մինչև օրս մնում է անհայտ։

Գտածոները հայտնաբերվել են Կապադովկիայում գտնվող նեոլիթյան Թեփեջիք-Չիֆթլիք բնակավայրում։ Հետազոտությունը հրապարակվել է PLOS One գիտական ամսագրում։

Բնակավայրը գոյություն է ունեցել մ.թ.ա. մոտավորապես 7100-ից 5800 թվականներին։ Նրա բնակիչները զբաղվել են երկրագործությամբ և անասնապահությամբ, ինչպես նաև ժամանակ առ ժամանակ որս են արել։ Տարածաշրջանը գտնվում էր օբսիդիանի՝ հրաբխային ապակու, երկու խոշոր հանքավայրերի միջև, որից պատրաստում էին սուր գործիքներ և զենքեր։

Մինչև վերջերս հնագետներն այստեղ գտել էին շուրջ 740 օբսիդիանե նետասլաք, սակայն դրանցից միայն մեկն ուներ անսովոր փորագրություններ։ Իրավիճակը փոխվեց 2022 թվականից հետո․ հետազոտողները հայտնաբերեցին ևս մի քանի նման նմուշ, իսկ հետո ընդհանուր առմամբ գտան 11 նոր օրինակ։

Գիտնականները փորձել են պարզել, թե արդյոք այդ խորհրդավոր գծերը կարող էին պատահաբար առաջանալ։ Մանրադիտակային ուսումնասիրությունը ցույց է տվել, որ փորագրությունները արվել են դիտավորյալ։ Փորձերը օգնել են պարզել, որ օբսիդիանի մշակման համար անհրաժեշտ էր կայծքար՝ ավելի կարծր նյութ, ընդ որում տեղում այն շատ քիչ է եղել։ Սա նշանակում է, որ պատրաստողները ստիպված են եղել հատուկ որոնել համապատասխան գործիք։

Որոշ նետասլաքներ կտրտել են ընդամենը մի քանի անգամ, որպեսզի սև մակերեսին առաջանա հստակ տեսանելի սպիտակ գիծ։ Դրանցից մեկի վրա փորագրությունները կատարվել են առնվազն 20 անգամ՝ ստեղծելով երեք քառակուսուց կազմված բարդ պատկեր, որոնք միացված են գծով։

Սակայն առայժմ որևէ ընդհանուր համակարգ հայտնաբերել չի հաջողվել։ Որոշ նախշեր տեղակայված են նետասլաքի կենտրոնում, մյուսները՝ կողքից։ Երբեմն փորագրությունները արվել են մինչև իրի վերջնական մշակումը, երբեմն՝ դրանից հետո։ Ոչ մի պատկեր ճշգրտորեն չի կրկնվում և չի համապատասխանում այդ դարաշրջանի հայտնի խորհրդանիշներին։

Գոյություն ունի մի քանի բացատրություն։ Դեռ 1980-ականներին հնագետ Քեթրին Աթամանը ենթադրել էր, որ նման նշանները կարող էին լինել որսորդների յուրատեսակ «ստորագրությունները»․ դրանցով հնարավոր էր որոշել, թե ում նետն է խոցել որսը։ Սակայն նման նետասլաքների հազվադեպությունն ու յուրաքանչյուր պատկերի եզակիությունը չեն համընկնում այս վարկածի հետ։

Չի բացառվում, որ փորագրությունները պարզապես զարդարանք են եղել կամ ունեցել են ծիսական, կախարդական նշանակություն։ Առայժմ տարբերակներից ոչ մեկը բավարար ապացույցներ չի ստացել։

Առանձնապես խորհրդավոր է այն, որ Կապադովկիայի օբսիդիանը այդ ժամանակներում տեղափոխվում էր հսկայական հեռավորությունների վրա՝ մինչև հարավային Լևանտ։ Սակայն փորագրություններով նետասլաքներ մինչև օրս գտել են միայն ժամանակակից Թուրքիայի կենտրոնական հատվածում։

Հետազոտողները հույս ունեն, որ նոր գտածոները կօգնեն մոտենալ այս առեղծվածի լուծմանը։ Հատկապես կարևոր հայտնագործություն կլիներ նման նետասլաք գտնել հուղարկավորության վայրերում․ դա թույլ կտար հասկանալ, թե ովքեր էին դրանք պատրաստում և ինչ դեր էին դրանք խաղում մարդկանց կյանքում։

Լրահոս

Չինական տիեզերանավերը կարող են հասնել Երկրի ցանկացած կետ
Մայքլ Ջեքսոնի բաճկոնի համար առաջարկում են 8,5 միլիոն դոլար
ԱՄՆ-ն, Ճապոնիան, Հնդկաստանն ու Ավստրալիան նոր անվտանգության նախաձեռնություն են համաձայնեցրել
Սի Ծինփինը պատրաստ է աջակցել ԱՄՆ–Հյուսիսային Կորեա երկխոսության վերսկսմանը
Ֆլորիդայում փողոցները ջրի տակ են․ Բրոուարդի դպրոցները փակվել են
Սիբիրում Ան-12 է կործանվել․ ինքնաթիռում եղած 19 մարդը զոհվել է
Պայմանագրային զինծառայող է մահացել
Մեռնեք էլ՝ խաղաղություն լինելու է, հերիք էղավ. Միրզոյան (տեսանյութ)
Հրաժարական կտամ, ռադս կքաշեմ, եկեք հեղափոխություն արեք․ Փաշինյանի պոռթկումը (տեսանյութ)
Փաշինյանն ասել է՝ պատրաստ է զոհվել հանուն հայրենիքի երբ իր խոստումը կատարի շատ խնդիրներ կլուծվեն. Ղազարյան (տեսանյութ)
«Արագ դուրս եկար ստեղից, դավայ»․ Ռուբինյանը՝ Էդգար Ղազարյանին (տեսանյութ)
Վատ օրինակ՝ վատ հետևանքներ․ պատգամավորների պահվածքը երեխաները կրկնում են դպրոցում․ Հովհաննիսյան
ԵՄ-ն ու ՆԱՏՕ-ն այլևս չեն լինելու․ ՀՀ-ն էլ փորձում է տեղվորվել եվրոպական «դագաղում»․ Նահապետյան
Կոռուպցիա ասելուց քեզ նայի հայելու մեջ, շեֆիդ նայի հայելու մեջ. Փաշինյանը՝ Մեսրոպ Մանուկյանին (տեսանյութ)
Լափամանից փայ եք ունեցել, դրա համար եք մրմռում. Փաշինյանը կորցրեց ինքնատիրապետումը (տեսանյութ)
Շատ բան եմ ասել, հետո՞. Փաշինյանը կրկին հունից դուրս եկավ (տեսանյութ)
Փողերը ձեռքներիցդ վերցնելու եմ, դառնաք քաղաքական բոմժ. Փաշինյանը սկսեց գոռգռալ (տեսանյութ)
Արա՛, գյոզալ Ավստրալիան թողել, գնացել են Ադրբեջանի հետ խաղաղության, սրանց խելքին աշեցեք. Փաշինյան (տեսանյութ)
Անձնագիր ունենալը պարտադի՞ր է․ ո՞ր դեպքում է բավարար նույնականացման քարտը (տեսանյութ)
Այո՛, սպառնում եմ. Փաշինյանը՝ Ղահրամանյանին. Ձեր ուզածն ի՞նչ է՝ պատերազմ լինի՞

Լրացուցիչ նորություններ

...

Չինական տիեզերանավերը կարող են հասնել Երկրի ցանկացած կետ

ԱՄՆ-ն, Ճապոնիան, Հնդկաստանն ու Ավստրալիան նոր անվտանգության նախաձեռնություն են համաձայնեցրել

Սի Ծինփինը պատրաստ է աջակցել ԱՄՆ–Հյուսիսային Կորեա երկխոսության վերսկսմանը

Ֆլորիդայում փողոցները ջրի տակ են․ Բրոուարդի դպրոցները փակվել են

Սիբիրում Ան-12 է կործանվել․ ինքնաթիռում եղած 19 մարդը զոհվել է

Մոսկվան հայտարարում է Զալիվնոյեի գրավման մասին․ ինչ է հայտնի ռուսական առաջխաղացումից

Ուիթքոֆն ու Քուշները Բեռլինում կքննարկեն Ուկրաինայի անվտանգության երաշխիքները

Վլադիմիր Պուտինը ժամանել է Շենժեն

Կիևի մի մասը անցել է պահեստային ջեռուցման համակարգի՝ էլեկտրական ցանցում տեղի ունեցած վթարից հետո

ԱՄՆ-ի միջուկային գաղտնիքը, Թրամփի աղմկահարույց խոսքերը Պուտինի մասին և Լը Պենի կոշտ պլանը (տեսանյութ)

Ռուսաստանում ծխելու, հարբեցողության և խուլիգանության համար տուգանքները կարող են գրեթե կրկնապատկվել

Անձնակազմը զոհվել է․ Ան-12 ինքնաթիռ է կործանվել․ ՌԴ (տեսանյութ)

Առեղծվածային պայթյուններ, խոշոր հրդեհներ, վտանգավոր միջադեպեր ու անհավանական կադրեր՝ աշխարհից (տեսանյութ)

Թրամփը խուսափողական պատասխան է տվել Կիմ Չեն Ընի հետ հնարավոր հանդիպման մասին հարցին

Պեսկովը Պուտինի, Սի Ծինփինի և Թրամփի հանդիպումը ազդանշան է անվանել աշխարհին

Կրակովի ահաբեկչի մարմինը կտեղափոխվի համալսարան՝ բժշկական փորձերի համար

Իրանի արձակած 11 հազար ԱԹՍ-ներից և հրթիռներից միայն երեքն են հասել թիրախին. Թրամփ

Նիդերլանդներում բանտարկյալներին վաղաժամ կազատեն՝ տեղերի պակասի պատճառով

Պուտինը փոքր-ինչ նահանջում է Ուկրաինայի հարցում. Թրամփ

Ղազախստանն արգելել է ձվի ներմուծումը, ներառյալ՝ Հայաստանից