18-ից 25 տարեկանը առաջին կարևոր որոշումների ժամանակն է՝ դպրոց, աշխատանք, նոր հարաբերություններ և չափահասության սկիզբ։ Սակայն բժիշկները զգուշացնում են, որ հենց այս տարիներին են շատերը սկսում զարգացնել սրտի առողջությունը խաթարող սովորություններ, ըստ The Conversation-ի։
Էլեկտրոնային առողջապահական գրառումների համաձայն՝ սրտանոթային հիվանդությունների դեպքերը վերջին 15 տարիների ընթացքում 40 տարեկանից փոքր ամերիկացիների մոտ կրկնապատկվել են, իսկ ծխողների մոտ՝ եռապատկվել։ Այնուամենայնիվ, երիտասարդների մեծ մասը դեռևս կարծում է, որ սրտի կաթվածը և հիպերտոնիան «ավագ սերնդի» հիվանդություններ են։
«Ես ավելի ու ավելի հաճախ եմ տեսնում 20-ից 25 տարեկան հիվանդների, որոնք ունեն բարձր արյան ճնշում, բարձր շաքար և ճարպակալում», - ասել է ԱՄՆ-ից գործող սրտաբան և հետազոտող։ «Այս ռիսկերը զարգանում են շատ վաղ, երբեմն նույնիսկ դպրոցի ավարտին»։
Հիմնական պատճառը աթերոսկլերոզն է՝ ճարպի և խոլեստերինի կուտակումներ արյան անոթների պատերին։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ սրտի առողջությունը սկսում է վատթարանալ արդեն 17 տարեկանից։ Այս տարիքից սկսած՝ արյան ճնշման, քնի, սննդի և ֆիզիկական ակտիվության ցուցանիշները աստիճանաբար փոխվում են դեպի բացասական։
Նիկոտինը համարվում է ամենավտանգավոր գործոններից մեկը։ Դրա օգտագործումը 18-23 տարեկանների շրջանում 2002 թվականի 21%-ից աճել է մինչև 43% 2018 թվականին՝ շնորհիվ վեյփինգի և նիկոտինային տոպրակների: Նիկոտինը վնասում է արյան անոթները, արագացնում է աթերոսկլերոզի առաջացումը և մեծացնում սրտի կաթվածի ռիսկը։
Նույնքան մտահոգիչ են ավելորդ քաշի վերաբերյալ վիճակագրությունը. 25 տարեկանից ցածր յուրաքանչյուր հինգերորդ մարդն արդեն ունի 30-ից բարձր մարմնի զանգվածի ինդեքս: Կանխատեսվում է, որ 35 տարեկանում երիտասարդների գրեթե 60%-ը կգերազանցվի: Միևնույն ժամանակ, երիտասարդ չափահասների կեսից պակասը գիտակցում է, որ բարձր արյան ճնշումը, խոլեստերինը և ֆիզիկական անգործությունը ուղղակիորեն կապված են սրտի հիվանդությունների ռիսկի հետ։
Բժշկի կանոնավոր այցելությունները, արյան ճնշման և շաքարի չափումները, ինչպես նաև ընտանեկան բժշկական պատմության քննարկումները՝ այս ամենը օգնում է վաղ փուլում բացահայտել թաքնված ռիսկերը: Մասնագետները խորհուրդ են տալիս չսպասել, որ բժիշկը բարձրացնի սրտի հիվանդության թեման, այլ ուղղակիորեն հարցնել։
Ամերիկյան սրտի ասոցիացիան նույնականացնում է սրտի առողջությանը ազդող ութ հիմնական գործոններ: Դրանցից չորսը վարքային են՝ կանոնավոր ֆիզիկական ակտիվություն (օրական մոտ 20 րոպե), ծխելը թողնելը, բավարար քունը (7-9 ժամ) և հավասարակշռված սննդակարգ՝ մեծ քանակությամբ ձկով, հատապտուղներով և բանջարեղենով։
Մյուս չորսը բժշկական ցուցանիշներ են՝ արյան ճնշում, շաքարի մակարդակ, խոլեստերին և մարմնի զանգվածի ինդեքս։ Այս ցուցանիշներից երեքը վերջին տարիներին զգալիորեն վատթարացել են երիտասարդների շրջանում։
Սրտաբանները շեշտում են, որ հիմա ժամանակն է ուշադրություն դարձնել սրտին։ Արյան ճնշումը և շաքարի մակարդակը ստուգելը, էլեկտրոնային ծխախոտներից հրաժարվելը, տաքսի նստելու փոխարեն քայլելը և արագ սննդի փոխարեն տնական կերակուր ուտելը կարող են փոքր որոշումներ թվալ, բայց սրանք են, որոնք ձևավորում են ձեր առողջությունը առաջիկա տասնամյակների ընթացքում։
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
