Սան Ֆրանցիսկոյի Կալիֆոռնիայի համալսարանի գիտնականները պարզել են, որ IRE1α սպիտակուցի արգելափակումը օգնում է կանխել թոքերի վտանգավոր սպիացումը: Արդյունքները հրապարակվել են «Կլինիկական հետազոտությունների հանդես» (JCI) ամսագրում:
Թոքային ֆիբրոզը ծանր հիվանդություն է, որի դեպքում թոքային հյուսվածքը խտանում է և սպիանում, ինչը նվազեցնում է թթվածնի մակարդակը օրգանիզմում: Հիվանդությունն առավել հաճախ ազդում է տարեց մարդկանց վրա և կարող է զարգանալ վարակներից, տոքսինների ազդեցությունից կամ քիմիաթերապիայից հետո: Կանխատեսումը վատ է. ախտորոշումից հետո կյանքի միջին տևողությունը մոտ հինգ տարի է:
Գիտնականները պարզել են, որ հիվանդությունը առաջանում է թոքային հյուսվածքը վերականգնող ալվեոլային տիպի 2 (AT2) բջիջների անսարքությունից: Ֆիբրոզի ժամանակ այս բջիջները «խրվում» են միջանկյալ վիճակում և սկսում են ազդանշաններ արձակել, որոնք մեծացնում են սպիացումը:
Ուսումնասիրությունը պարզել է, որ IRE1α սպիտակուցն է պատասխանատու այս անսարքության համար՝ առաջացնելով RIDD կոչվող գործընթաց: Այս գործընթացի ընթացքում բջիջը կորցնում է վերականգնման համար անհրաժեշտ սպիտակուցներ արտադրելու ունակությունը, մասնավորապես՝ FGFR2, որը օգնում է AT2 բջիջներին պահպանել իրենց գործառույթը:
Այս գործընթացը դադարեցնելու համար հետազոտողները օգտագործել են PAIR2 դեղամիջոցը, որը ընտրողաբար արգելափակում է IRE1α-ի վնասակար ակտիվությունը: Հաստատված ֆիբրոզով մկների մոտ դեղամիջոցը ոչ միայն դանդաղեցրել է թոքերի հետագա վնասը, այլև մասամբ վերականգնել է հյուսվածքը՝ նվազեցնելով սպիացումը։
Հեղինակների խոսքով՝ այս հայտնագործությունը կարող է հիմք հանդիսանալ մարդկանց մոտ ֆիբրոզի նոր բուժման համար: Այնուամենայնիվ, կլինիկական կիրառման համար անհրաժեշտ են հետագա անվտանգության և արդյունավետության ուսումնասիրություններ:
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
