Euromedia24 on Play Store Euromedia24 on App Sore
BNB

$604.1

BTC

$83318

ADA

$0.648329

ETH

$1818.49

SOL

$118.72

15 °

Yerevan

9 °

Moscow

33 °

Dubai

10 °

London

19 °

Beijing

10 °

Brussels

19 °

Rome

8 °

Madrid

BNB

$604.1

BTC

$83318

ADA

$0.648329

ETH

$1818.49

SOL

$118.72

15 °

Yerevan

9 °

Moscow

33 °

Dubai

10 °

London

19 °

Beijing

10 °

Brussels

19 °

Rome

8 °

Madrid

«2025 թ. պետական բյուջեն անիրատեսական է. մյուս տարի մոտ 800 միլիարդ լրացուցիչ պարտք ենք վերցնելու». «Փաստ»


«Փաստ» օրաթերթը գրում է.

2025 թ. պետական բյուջեի քննարկումները շարունակվում են: Ակնհայտ է, որ հաջորդ տարի մեր պետությունը կրկին կավելացնի պետական պարտքը: Բայց մյուս կողմից, կարծես թե, օրվա իշխանությունները փորձում են իրատես լինել և աննախադեպ տնտեսական աճ չկանխատեսել հաջորդ տարվա համար: Տնտեսագետ Սուրեն Պարսյանը պետական բյուջեի քննարկումների մասին զրույցի սկզբում հիշեցնում է՝ ցանկացած երկրի համար բյուջեն հանդիսանում է գլխավոր ֆինանսական փաստաթուղթը, որով նախանշվում են տվյալ երկրի զարգացման հիմնական ուղղությունները, առաջնահերթությունները, սոցիալական ծրագրերը, դրանց հասցեականությունը և այլն:

«2025 թ.-ի պետական բյուջեի համաձայն, ծախսային մասը նախատեսվում է 3,5 տրիլիոն դրամ, իսկ եկամտային մասը՝ 2,9 տրիլիոն դրամ, այսինքն՝ մոտավորապես 600 մլրդ դրամի չափով ունենալու ենք դեֆիցիտ 2025 թ.-ի համար:

Նշեմ նաև, որ պարտքը կամ դեֆիցիտը բացասական երևույթ չէ, եթե դա ծախսվում է երկրի զարգացումն ապահովող ծրագրերի, տնտեսության երկարաժամկետ աճն ապահովելու համար: Ակնհայտ է, որ այս 600 միլիարդ դրամի հետ կապված չունենք այդ վստահությունը, որ ապագայում այն բերելու է լրացուցիչ տնտեսական աճ, ցուցանիշներ, զարգացում»,- «Փաստի» հետ զրույցում նշում է Պարսյանը:Ընդգծում է՝ եթե 2025 թ. բյուջեին անվանում տանք, կարող ենք նշել, որ այն անիրատեսական բյուջե է: «Իշխանությունները սիրում են ասել՝ հավակնոտ, առաջանցիկ և այլն, բայց սա այդ դեպքը չէ: Հավակնոտ կարող էր լինել, եթե իրատեսականից մի քիչ բարձր ցուցանիշ դնեին, բայց նրանք իրատեսականից շատ ավելի բարձր ցուցանիշ են դրել, որն այս բյուջեն անիրատեսական է դարձնում:

Անիրատեսական, քանի որ նույն այս կառավարությունը չի կարողանում եկամտային մասն ապահովել, մոտավորապես 9 տոկոս թերակատարել է, դրան գումարած՝ չի կարողանում նաև ժամանակին կատարել ծախսային մասն ամբողջ ծավալով, բացառությունը պաշտպանության ծախսերն են: Մնացած ուղղություններով մասսայաբար լինում են թերակատարումներ: Իսկ 2025 թ.-ի համար նրանք չեն ստեղծել այնպիսի ինստիտուցիոնալ կարողություններ, որոնք թույլ կտային ապահովել բյուջեի կատարողականը և՛ ծախսային մասով, և՛ եկամտային մասով»,-նշում է մեր զրուցակիցը:Հաջորդիվ անդրադառնում ենք տնտեսական ակտիվության ցուցանիշին:

«Այս տարվա մոտ 9 տոկոս տնտեսական ակտիվությունը տարեվերջին կնվազի, քանի որ նոյեմբեր-դեկտեմբերին ունենալու ենք որոշակի անկումային իրավիճակ՝ հաշվի առնելով այն, որ անցած տարվա նոյեմբեր-դեկտեմբերին սկսվեց ոսկու «տենդը», և դա լրացուցիչ աճ ապահովեց: Այդ աճն, ըստ էության, կտրուկ նվազել է 2024 թ.-ի մայիսից, երբ Ռուսաստանը հանեց ոսկու արտահանման տուրքը, իսկ Հայաստանը զուգահեռաբար մտցրեց այդ տուրքը: Դրա արդյունքում տնտեսական այն գործոնները, որոնք պետք է մեզ համար լրացուցիչ աճ ապահովեին, չկան: Եթե անցած տարվա համեմատ ցուցանիշները վերլուծենք, նոյեմբեր-դեկտեմբեր ամիսներին ունենալու ենք որոշակի անկումային իրավիճակ:Իմ կարծիքով, այս տարվա տնտեսական աճը կփակենք մոտավորապես յոթ տոկոսի սահմաններում: Նույնիսկ այդ յոթ տոկոսը բավականին բարձր ցուցանիշ է լինելու հաջորդ տարվա համար: Չունենք տնտեսական լրացուցիչ աճի գործոններ, օբյեկտներ, և դրա հիման վրա 2025 թ.-ի համար 5,6 տոկոս տնտեսական աճ ապահովելը դարձյալ խիստ անիրատեսական է լինելու:

Իսկ կառավարության այն հաշվարկը, որ Ամուլսարը կշահագործի, և դա լրացուցիչ տնտեսական ակտիվություն կապահովի, խիստ կասկածելի և խնդրահարույց ծրագիր է, որն այս պահին քիչ հավանական է: Դրան գումարած՝ ունենք պարտքի հետ կապված որոշակի վերանայումների, վերակառուցման անհրաժեշտություն:

Մյուս տարի մոտ 800 միլիարդ լրացուցիչ պարտք ենք վերցնելու նախկին պարտքերը մարելու և նոր պարտք ձևավորելու համար: Մեր բյուջեից մոտավորապես 1,4 միլիարդ դոլար հատկացնելու ենք պետական պարտքի սպասարկման համար: Մեր պետական պարտքը բավականին ծախսատար է դարձել վերջին տարիների ընթացքում, և այդ ծախսատարությունն էլ ավելի է ավելանալու»,-ընդգծում է տնտեսագետը:Նշում է՝ 2025 թ.-ի բյուջեում չկան տնտեսական խոշոր նախագծեր, ծրագրեր, որոնք թույլ կտան տնտեսական նոր ակտիվություն գեներացնել ոսկու փոխարեն: «Այդպիսի ծրագրեր չկան, իսկ պետական տնտեսական ծրագրերի արդյունավետությունը շատ ցածր է, դրա վառ օրինակը գյուղատնտեսության ոլորտն է, որտեղ ընդամենը 1,8 տոկոս համեստ տնտեսական աճ է: Եթե հաշվի առնենք այն միլիարդավոր դրամները, որոնք ներարկվում են այս ոլորտի սուբիսիդավորման, աջակցության ծրագրերի մեջ, կարող ենք ասել, որ այդ գումարների մեծ մասը փաստացի փոշիանում է: 1,8 տոկոսն այն համարժեք աճը չէ, որ կարող ենք ապահովել»,-հավելում է նա:Կարծիք կա, որ այժմ մեր տնտեսությունն ազատ անկման մեջ է:

Տնտեսությունն ակտիվացնող արտաքին գործոնները գրեթե չեզոքացել են: Միջազգային տնտեսությունն էլ, կարծես թե, ոչ այնքան լավ վիճակում է, մյուս կողմից՝ այդ մասով ունենք անկանխատեսելիություն: «2022 թ.-ից սկսած Հայաստանի տնտեսական ակտիվությունը պայմանավորված է արտաքին գործոններով, որոնք թույլատրվում են դարձյալ արտաքին խաղացողների կողմից:

Ռուսաստանը և Արևմուտքը համաձայն են, որ Հայաստանը լինի միջնորդ երկիր, որպեսզի ռուսական ոսկին և նաև արևմտյան սարքավորումները, տեխնիկան Հայաստանի միջոցով հասնեն Ռուսաստան: Պատահական չէ, որ մեր խոշոր հարկատուների տասնյակում էլեկտրատեխնիկա ներկրող և վաճառող երկու կազմակերպություն հայտնվեց: Այս առումով ընդհանուր կոնսենսուս կա Հայաստանի համար. դա Հայաստանի իշխանությանը տրված է որպես բոնուս: Թե այն երբ կավարտվի, ժամանակը ցույց կտա:Տարբեր փոփոխություններ կան համաշխարհային խաղացողների շրջանում. Միացյալ Նահանգներում նոր իշխանություն է ձևավորվել և այլն:

Կարող է մեկ օրում իրավիճակը փոխվել, օրինակ՝ Թրամփի վարչակազմը որոշի զրկել Հայաստանին տնտեսական առավելություններից՝ փորձելով Ռուսաստանին տնտեսապես վատ դրության մեջ դնել:

Շատ արագ սա արձագանք կստանա մեր իրականության մեջ: Մեր տնտեսությունը չի կարող պատասխանել, դիմագրավել արտաքին փոփոխություններին, մեղմել դրանք: Ունենալու ենք մեծ անկում: Խնդիրն այն է, թե որքան կտևեն մեզ թույլատրվող այդ արտաքին գործոնները, որոնք էլ իրենց հերթին թույլ են տալիս ապահովել տնտեսական աճ: Ժամկետների հարց է:

Իմ կարծիքով՝ այս պահին անկման մեջ չենք, ունենք դեռևս քարտ- բլանշ դրսից, որից կարող ենք օգտվել: Այո, նախկին ծավալները չեն:Օրինակ՝ պայմանական ասեմ, ապրիլին մեկ միլիարդ դոլարի ոսկի ենք արտահանել, հիմա երկու հարյուր միլիոն դոլարի ոսկի ենք արտահանում: Մեկ հինգերորդն է, բայց պրոցեսն ընթանում է: Ի հաշիվ ռուսական գումարների, բանկային համակարգն ահռելի շահույթ է ստանում, նաև՝ ի հաշիվ այն սխեմաների, որ Հայաստանով են գումարները պտտվում: Քանի դեռ կան այս հնարավորությունները, Հայաստանը կպահի իր աճի տեմպը, բայց ոչ կառավարության 2025 թ.-ի նախատեսած պետական բյուջեի շրջանակներում: Ավելի ցածր կլինի այդ աճի տեմպը, որովհետև չունենք այդ ներուժը, ռեսուրսն այն ապահովելու համար»,-եզրափակում է Սուրեն Պարսյանը:

ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ

Լրահոս

Հանրապետության 437 դպրոցից միայն 138-ում է հաջողվել տնօրեն նշանակել նոր ընթացակարգով, ինչը վկայում է լուրջ խնդիրների մասին. Ժաննա Անդրեասյան
ԱՄՆ-ը միլիարդավոր դոլար է ստացել Չինաստանի դեմ մաքսատուրքերի հաշվին․ Թրամփ
Կարևոր
Չեմ հայհոյել․ պապիկիս թաղմանն էի շտապում․ պարեկների կողմից բռնության ենթարկված վարորդ
Ֆիդանը կմասնակցի ՆԱՏՕ-ի արտգործնախարարների հանդիպմանը
Սերբիայի արտգործնախարար. Բելգրադն ու Լոնդոնը պայմանավորվել են ընդլայնել համագործակցությունը
Al Jazeera․ Գազայում Իսրայելի գործողությունների հետևանքով զոհերի թիվը 24 ժամում հասել է 77-ի
Կասեցվել է «Գազպրոմ Արմենիա»-ի մասնաճյուղի ապօրինի ջրառը. ԲԸՏՄ
Ոստիկանը հարց լուծող չէ, տպավորություն է, խմբով եկել են մարդ ծեծելու. Արման Թաթոյան
Բաքվում իրավիճակը ամբողջովին զուրկ է թափանցիկությունից․ Ռուբեն Վարդանյանի որդու հարցազրույցը
Մադուրոն պահանջել է Սալվադորի բանտից ազատ արձակել վենեսուելացի միգրանտներին
ՈՒՂԻՂ. Կառավարության հերթական նիստը
Խոշոր վթար Նոր Հաճնի կամրջի վրա, բախվել են «Mercedes», «Mitsubishi» ու «Nissan»-ը
Չինաստանը հակաքայլեր կձեռնարկի ԱՄՆ մաքսատուրքերի հետ կապված
ՆԱՏՕ-ի ԱԳ նախարարներն առաջին անգամ կհանդիպեն Ռուբիոյի հետ
Վրաստանի ԱԳՆ. երկիրը պատժվում է խաղաղության ընտրության համար
Ավստրալիան դատապարտել է ԱՄՆ-ի մաքսատուրքերը
Մերսման դիմաց վճարել էին հուշանվեր-թղթադրամներով․ երիտասարդները բերման են ենթարկվել
Լեհաստանի վարչապետը ԵՄ-ին կոչ է արել համարժեք արձագանքել ԱՄՆ-ի մաքսատուրքերին
Հարավային Կորեայի իշխանությունները արտակարգ խորհրդակցություն են անցկացրել՝ ԱՄՆ-ի նոր մաքսատուրքերի հարցով
Թրամփը տնտեսական իրավիճակի պատճառով ԱՄՆ-ում արտակարգ դրություն է հայտարարել

Լրացուցիչ նորություններ

...

«Հրապարակ». Գաղտնի հանդիպում և կոշտ զրույց Կասկադում

Ինչո՞ւ է «ՀայաՔվեն» այդպես «ցավեցրել» քպականներին. «Փաստ»

Իշխանությունը մերժում է Արսեն Թորոսյանի ընկերոջը. «Հրապարակ»

Հովիկ Աղազարյանը Աննա Վարդապետյանի դեմ հայց կներկայացնի դատարան. «Ժողովուրդ»

«Հրապարակ». ԲԴԽ-ն հերթական թանկարժեք գնումն է կատարել

«Ժողովուրդ». ԱՄՆ դոլարի նկատմամբ հայկական դրամի հաշվարկային փոխարժեքը նվազել է

«Հրապարակ». Արցախցիները անցնելու են կոնկրետ գործողությունների

Որ մյուս անգամ չափները չանցնեն. «Փաստ»

Հովիկ Աղազարյանը Աննա Վարդապետյանի դեմ հայց կներկայացնի դատարան. «Ժողովուրդ»

Քվեարկել են, քանի որ Փաշինյանից «հրահանգ-վերաբերմունք» են ստացել. մի խումբ ՔՊ-ականներ դեմ են եղել դատախազի միջնորդությանը. «Ժողովուրդ»

Շարունակելու եմ պայքարել ՀՀ իշխանությունների դեմ. սոցիալական լուծումների ակնկալիքներ սրանցից չունեմ. Ռոման Երիցյան (տեսանյութ)

Ավարտվել է «Սևան ազգային պարկ»-ի նախկին տնօրենի նկատմամբ նախաձեռնված քրեական վարույթի նախաքննությունը

«Հրապարակ». Հրաժարվե՞լ է, թե՞ հրաժարեցրել են

«Հրապարակ». Աննա Վարդապետյանը կրկին ԱԺ կգնա

«Ժողովուրդ». Արցախցիները մեծ հանրահավաքի են պատրաստվում. իրավունքի խնդիր կա

«Հրապարակ». ՔՊ-ականները «սարքել են» Վիլեն Գաբրիելյանի գլխին

«Հրապարակ». Արցախցիները բացատրություն են պահանջել Վիտալի Բալասանյանից

«Ժողովուրդ». Ներքին գործերի նախարարի թեկնածու են փնտրում. Արփինե Սարգսյանը հեռանում է

Արսեն Թորոսյանն ընդդեմ ֆուտբոլասերների. կամ Փաշինյանի տխրությամբ ուրախացողը․ «Ժողովուրդ»

Իրարանցումից հետո ո’չ լսել են նախարարի ձայնը, ո’չ տեսել նրան. «Ժողովուրդ»