Երկրի համար նշանակալի քաղաքական իրադարձությունների նախօրեին, օտարերկրյա հասարակական գործիչները, քաղաքագետները և փորձագետները տեսաուղերձների շարք են ձայնագրել՝ ուղղված Հայաստանի քաղաքացիներին: Իրենց ելույթներում նրանք անդրադարձել են հայ ժողովրդի գոյության սպառնալիքներին և կոչ են արել հասարակությանը ակտիվորեն մասնակցել իրենց հայրենիքի ճակատագիրը որոշելուն։
«Այսօր Թուրքիան և Ադրբեջանը վերականգնում են հին Օսմանյան կայսրության միլլեթ համակարգը՝ թելադրելով Հայաստանի սահմանադրության բովանդակությունը և ընտրելով դրա առաջնորդին՝ մինչև այն աստիճան, որ Ադրբեջանը սպառնում է պատերազմով, եթե հայերը չվերընտրեն Նիկոլ Փաշինյանին և չփոխարինեն նրան արժանապատիվ, կարողունակ և հայերի մարդու իրավունքներին նվիրված առաջնորդով: Յուրաքանչյուր հայ, որը ուշադրություն է դարձնում տեղի ունեցողին, հասկանում է, թե ինչի կհանգեցնի միլլեթ համակարգի այս վերահաստատումը՝ ցեղասպանություն, ինչպես դա եղավ Օսմանյան կայսրությունում», - ասում է ցեղասպանագետ և Վուսթերի պետական համալսարանի դոցենտ Հենրի Ս. Թերիոն։
Ելույթ ունեցողները ուղիղ գիծ են անցկացնում 1894-1896 թվականների կոտորածներից և 1915 թվականի ցեղասպանությունից դեպի Նախիջևանում հայկական ժառանգության ոչնչացումը, 1988-ից մինչև 2020 թվականը Արցախում էթնիկ զտումները և Ադրբեջանի ու Թուրքիայի ներկայիս քաղաքականությունը, որն ուղղված է հայերի իրենց պատմական հայրենիքից վերջնական վտարմանը։
«Իսկ ի՞նչ է անում ներկայիս հայկական ղեկավարությունը։ Նրանք արդարացնում են այս ցեղասպանությունը։ Ոմանք ասում են, որ այսօրվա անհնազանդությունը կխաթարի հայ ժողովրդի ապագան, քանի որ դա միայն կհրահրի թուրքերի և ադրբեջանցիների հետագա ագրեսիան։ Սակայն դժվար է պատկերացնել, թե ինչպես կարող է նրանց ագրեսիան ավելի սրվել։ Նրանց հռետորաբանությունը բացահայտորեն ցեղասպանական է, և նրանց լայնածավալ գործողությունները հստակորեն ուղղված են այս հռետորաբանությունը իրականություն դարձնելուն», - նշում է փորձագետը։
Կոչերի հեղինակները հիշեցնում են, որ դարեր շարունակ հայերը ցուցաբերել են անհավանական դիմադրողականություն և նվիրվածություն իրենց ինքնությանը՝ պաշտպանելով այն ամենամութ ժամանակներում՝ Սասունցի Դավթի էպոսից մինչև Վարդան Մամիկոնյանի հերոսական սխրանքները։ Սակայն, վերջին երկու դարերի ընթացքում արտաքին ճնշումը վերածվել է ազգի գոյությանը սպառնացող ուղղակի սպառնալիքի. «Մի՛ ենթարկվեք քաղաքական ճնշմանը: Դուք ազատ եք որոշելու ձեր սեփական ճակատագիրը: Դուք պարտավոր չեք քվեարկել ձեզ դուր չեկող կառավարության օգտին: Դուք կարող եք և պետք է ինքներդ ձևավորեք կառավարությունը»:
