Աստղագետները հայտնաբերել են էկզոմոլորակ Ալֆա Կենտավրոսի համակարգում, որը Երկրին ամենամոտ աստղային համակարգն է: Պերմի պոլիտեխնիկական համալսարանի գիտնականը բացատրել է, թե ինչու է նոր էկզոմոլորակը կոչվում ուրվական և ինչ նշանակություն ունի այն գիտության համար: Այս մասին «Gazeta.Ru»-ին հայտնել է ուսումնական հաստատության մամուլի ծառայությունը:
Օբյեկտի առաջին հայտնաբերումը տեղի է ունեցել 2024 թվականին: Ջեյմս Ուեբի տիեզերական աստղադիտակը օգտագործել է MIRI ինֆրակարմիր սարքը, որը հնարավորություն է տվել հայտնաբերել թույլ ջերմային ճառագայթումը: Սակայն պայծառ աստղերի՝ Ալֆա Կենտավրոսի A և B մոտիկությունը դիտարկումները չափազանց դժվարացրել է. ազդանշանը 10 հազար անգամ ավելի թույլ էր, քան աստղի լույսը:
«Երկար ժամանակ պահանջվեց հաստատելու համար, որ սա էկզոմոլորակ է, այլ ոչ թե անցնող աստերոիդ: Ժամանակակից սարքերը հնարավորություն են տվել նվազեցնել մայր աստղերից եկող ճառագայթման պայծառությունը և հայտնաբերել չափազանց թույլ ազդանշան: Հաշվարկների համաձայն, մոլորակը գտնվում է Ալֆա Կենտավրոսի A-ից մոտ 2 աստղագիտական միավոր հեռավորության վրա», - բացատրել է Պերմի պոլիտեխնիկական համալսարանի աստղագիտության փորձագետ Եվգենի Բուրմիստրովը:
Էկզոմոլորակը պարզվեց, որ տիպիկ գազային հսկա է. նրա զանգվածը 90-150 անգամ մեծ է Երկրի զանգվածից, իսկ չափսը՝ Յուպիտերից մի փոքր մեծ։ Մթնոլորտը հիմնականում բաղկացած է ջրածնից և հելիումից, և օբյեկտը պինդ մակերես չունի։
«Երկար ժամանակ կարծում էին, որ մոլորակները չափազանց հազվադեպ են ձևավորվում երկուական համակարգերում՝ գրավիտացիոն խանգարումների պատճառով։ Սակայն այս հայտնագործությունը շրջեց մոլորակների ձևավորման մասին մեր պատկերացումները։ Պարզվեց, որ կայուն աշխարհներ կարող են առաջանալ նույնիսկ նման «անկայուն» պայմաններում», - նշեց Բուրմիստրովը։
Չնայած գազային հսկան ինքնին պիտանի չէ կյանքի համար (միջին ջերմաստիճանը մոտ -48 °C է), նրա արբանյակները կարող են գտնվել «Ոսկեգույն» գոտում՝ մի տարածքում, որտեղ պայմանները թույլ են տալիս հեղուկ ջրի գոյությունը։ Յուպիտերի Եվրոպայի կամ Սատուրնի Էնցելադի նման, նման արբանյակները կարող են ամբողջ օվկիանոսներ թաքցնել սառույցի տակ։
Այնուամենայնիվ, այս տարի կրկնակի դիտարկումները չեն հաստատել մոլորակի առկայությունը։ Գիտնականները օբյեկտը անվանել են «ուրվական». այն, կարծես, անհետացել է տեսադաշտից։ Կան տարբեր տարբերակներ՝ սկսած աղետալի բախումից և համակարգից դուրս մղումից մինչև աստղի ճառագայթմամբ «լուսավորության» ազդեցությունը։
«Ամենայն հավանականությամբ, հարևան աստղի պայծառ լույսը մոլորակը անտեսանելի է դարձնում աստղադիտակների համար։ Ակնկալվում է, որ այն կրկին տեսանելի կդառնա 2026-2027 թվականներին», - բացատրեց փորձագետը։
Թարգմանությունը՝ Euromedia24.com-ի
