Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Քիր Սթարմերը հայտնվել է ճնշման տակ պաշտպանական ծախսերի ավելացման երկար սպասված ծրագրի հրապարակումից հետո։ Քննադատների կարծիքով՝ ծրագիրը չի ներառում բոլոր հայտարարված միջոցառումների ֆինանսավորման աղբյուրները և հնարավոր է կառավարության հաջորդ ղեկավարին ստիպի լրացուցիչ մոտ 4,7–5 միլիարդ ֆունտ ստերլինգ փնտրել արդեն իսկ առաջին բյուջեի ձևավորման ժամանակ, գրում է The Guardian-ը։
Ներկայացնելով ծրագիրը Համայնքների պալատում՝ Սթարմերը պաշտպանել է ընդհանուր 298 միլիարդ ֆունտ ստերլինգ արժողությամբ պաշտպանական ներդրումների ծրագիրը՝ չնայած ինչպես ընդդիմության, այնպես էլ իշխող Լեյբորիստական կուսակցության ներսից հնչող քննադատություններին։ Դժգոհությունը, մասնավորապես, կապված է մի շարք տրանսպորտային ենթակառուցվածքային նախագծերի ֆինանսավորման կրճատման հետ, որոնց միջոցները նախատեսվում է ուղղել պաշտպանության հզորացմանը։
Ըստ այդ ծրագրի՝ Մեծ Բրիտանիայի պաշտպանական ծախսերը 2027 թվականի ՀՆԱ-ի 2,6%-ից կհասնեն ՀՆԱ-ի 2,7%-ի մինչև 2030 թվականը, ինչը դրամական արտահայտությամբ կկազմի տարեկան գրեթե 80 միլիարդ ֆունտ ստերլինգ։ Սթարմերը հայտարարել է, որ դա երկրին հնարավորություն կտա դուրս գալ հաջորդ խորհրդարանական նստաշրջանում ՀՆԱ-ի 3% մակարդակին հասնելու «հետագծի» վրա։
Ընդսմին, այս ցուցանիշը դեռևս ցածր է ՆԱՏՕ-ի նպատակից, որը նախատեսում է անդամ երկրների պաշտպանական ծախսերի ավելացում մինչև ՀՆԱ-ի 3,5%՝ մինչև 2035 թվականը։ Ինչպես նշում է բրիտանական Ֆիսկալ հետազոտությունների ինստիտուտը, կառավարության հրապարակած փաստաթուղթը չի պարզաբանում, թե ինչպես է Մեծ Բրիտանիան մտադիր հասնել այդ մակարդակին։
Բրիտանական լրատվամիջոցների տեղեկություններով՝ Մեծ Մանչեսթերի քաղաքապետ Էնդի Բըրնհեմի (որին դիտարկում են որպես լեյբորիստների հավանական ապագա առաջնորդներից մեկի) կողմնակիցների մի մասը ծրագիրը համեմատել է «չպայթած ռումբի» հետ, քանի որ նոր վարչապետին, եթե այդ պաշտոնը զբաղեցնի Բըրնհեմը, հնարավոր է բաժին հասնի զգալի ֆինանսական ճեղքվածք։ Աղբյուրները պնդում են, որ ինքը՝ Բըրնհեմը, նախապես տեղեկացված չի եղել ֆինանսավորման ենթադրյալ պակասուրդի մասին։
Խորհրդարանական բանավեճերի ժամանակ Պահպանողական կուսակցության առաջնորդ Քեմի Բեյդենոկը հայտարարել է, որ կառավարությունը անբավարար մշակված ծրագիր է ներկայացրել։
«Նույնիսկ այն սահմանափակ ծրագիրը, որը նա հայտարարեց, արդեն ձախողվել է, որովհետև նա գումար չի գտել դրա ֆինանսավորման համար։ Պակասում է հինգ միլիարդ ֆունտ։ Մենք բոլորս հասկանում ենք, որ նա այդ շիլաշփոթը թողնում է իր հաջորդին»,- ասել է Բեյդենոկը։
Նա միաժամանակ կառավարությանը կոչ է արել կրճատել սոցիալական ծախսերը՝ ավելի շատ միջոցներ պաշտպանությանն ուղղելու համար։
Ի պատասխան՝ Սթարմերը պահպանողականներին մեղադրել է երկերեսանիության մեջ՝ հիշեցնելով, որ նրանց իշխանության տարիներին պաշտպանական ծախսերի մասնաբաժինը կրճատվել է, մինչդեռ սոցիալական աջակցության ծախսերը, նրա խոսքով, աճել են 88 միլիարդ ֆունտով։
«Նրանք իրենց իշխանության տասնչորս տարիների ընթացքում պաշտպանության ծախսերը ՀՆԱ-ի 2,5%-ից կրճատեցին մինչև 2,3%։ Իսկ սոցիալական ապահովության ծախսերն ավելացրին 88 միլիարդ ֆունտով։ Այնպես որ, նրանցից ոչ մի խրատ չենք ընդունում», — հայտարարել է վարչապետը։
Սթարմերը նաև նշել է, որ կառավարությունն արդեն իսկ լրացուցիչ 15 միլիարդ ֆունտ է հատկացրել պաշտպանությանը բյուջեի և պետական ծախսերի վերանայման շրջանակից դուրս, իսկ վերջին բյուջեում ընդունված որոշումներն ապահովել են 22 միլիարդ ֆունտի պահուստ, ինչը, նրա խոսքով, հնարավորություն կտա ֆինանսավորել նմանատիպ նախաձեռնությունները։
Ընդ որում, բրիտանացի վարչապետը ուղղակիորեն չի պատասխանել այն հարցին, թե արդյոք Էնդի Բըրնհեմը գիտեր ծրագրի ենթադրյալ ֆինանսավորման պակասուրդի մասին։ Փոխարենը նա հայտարարել է, որ ներկայիս կառավարությունն իրականացրել է ռեկորդային ներդրումներ պաշտպանության և անվտանգության ոլորտում՝ ընդգծելով, որ «Լեյբորիստական կուսակցությունից ցանկացած վարչապետ կպաշտպաներ այս ծրագիրը»։
