Մինչև սեռական հասունացումը մարդու օրգանիզմը ակտիվորեն պահպանում է ռիբոսոմային ԴՆԹ-ի ֆունկցիան՝ գենոմի այն հատվածը, որը կարևոր է բջիջների գոյատևման համար: Սակայն, չափահասության շրջանում դրա արդյունավետությունը նվազում է՝ ակտիվացնելով ծերացման մոլեկուլային մեխանիզմները: Այս եզրակացությանն են հանգել Գերմանիայից հետազոտողները: Ուսումնասիրության արդյունքները հրապարակվել են Aging-US ամսագրում:
Գիտնականները վերլուծել են ծննդյան օրվանից մինչև 18 տարեկան 280 մարդու արյան նմուշներ: Նրանք գնահատել են երկու պարամետր՝ rDNA պատճենների քանակը և դրանց մեթիլացման մակարդակը՝ քիմիական մարկեր, որը «անջատում» է գեների ակտիվությունը: Պարզվել է, որ երեխաների և դեռահասների մոտ ակտիվ (չմեթիլացված) պատճենների քանակը չի նվազում, այլ փոքր-ինչ ավելանում է: Սա նշանակում է, որ բջիջները դեռահասության շրջանում պահպանում են rDNA ֆունկցիան «երիտասարդ» վիճակում:
Մեծահասակների մոտ նկատվում է հակառակ գործընթացը. տարիքի հետ ակտիվ պատճենների քանակը նվազում է, մինչդեռ մեթիլացման մակարդակը մեծանում է: Գիտնականների կարծիքով, նման փոփոխությունները ծառայում են որպես բջջային ծերացման հուսալի բիոմարկեր:
«Մեր տվյալները ցույց են տալիս, որ երիտասարդների հյուսվածքներում ակտիվ rDNA-ի վիճակը պահպանվում է մոլեկուլային մակարդակում: Սա կարող է լինել բջջային երիտասարդությունը պահպանելու բնական մեխանիզմի մի մասը», - նշում են հեղինակները։
Ուսումնասիրությունը նաև ցույց է տվել, որ rDNA-ի փոփոխությունները կապված չեն երեխաների զարգացման ուշացումների հետ և, հետևաբար, չեն առաջացնում վաղ պաթոլոգիաներ։
Արդյունքները հաստատում են այն գաղափարը, որ կենսաբանական ծերացումը շարունակական գործընթաց չէ, այլ մեխանիզմ, որն ակտիվանում է, երբ մարմինը պատրաստ է վերարտադրվել: Հետազոտողները նշում են, որ այս հայտնագործությունը կարող է փոխել ծերացման դեմ պայքարի մոտեցումը: Դրա հետևանքները բուժելու փոխարեն, գիտնականները առաջարկում են կենտրոնանալ երիտասարդության շրջանում բջիջները տարիքային փոփոխություններից պաշտպանող մեխանիզմների ամրապնդման վրա:
Թարգմանութոյւնը՝ Euromedia24.com-ի
