«Փաստ» օրաթերթը գրում է.
«Եղբայրս գիրքը գրել է ծառայության ժամանակ: Նա 44-օրյա պատերազմին է մասնակցել, եղել է հետախույզ: Պատերազմից հետո ավելի հաճախ էր կարողանում զանգել:
Ու այդ զանգերից մեկի ժամանակ շատ մեծ ոգևորությամբ ասաց, որ գիրք է գրել: Վերնագիրն էլ չափազանց հետաքրքիր էր ու հենց իր ոճով՝ «Թղթե տնակ»:
Եղբայրս արտասովոր մտածողության տեր մարդ էր»,-«Փաստի» հետ զրույցում ասում է Աշխենը՝ Սիփանի քույրիկը: Նշում է՝ բոլորովին չի զարմացել, երբ եղբայրը տեղեկացրել է, որ գիրք է գրել: «Դա իր համար առանձնահատուկ մի բան չէր, նա կարող էր գիրք գրել: Այնքան ոգևորված էր:
Արդեն իսկ առանձնացրել էր գրքի գլուխներն իրենց վերնագրերով: Այդ ժամանակ շարադրել էր գրքի երկու գլուխը, դրանք պատրաստ էին: Հետո սկսեց ինձ պատմել գրքի բովանդակության մասին: Իր ոգևորվածությունն ինձ ևս փոխանցվեց:
Զորացրվելուց հետո իր հետ բերել էր նշումների տետրը, այնտեղ շարադրված էր գիրքը, վերջին էջին էլ վերնագրերն էին գրված: Անընդհատ խոսում էր գրքի մասին, ասում, թե ինչպիսի հեռանկար ունի այն, ինչպիսին է տեսնում գրքի բովանդակությունը»:
Արվեստ, սպորտ, Սիփանի կյանքում հետաքրքրությունները շատ էին: Աշխենն ասում է՝ եղբայրը սիրում էր երգել, նկարել, վերջինի հարցում ակնհայտ տաղանդ ուներ։ «Անտարբեր չէր սպորտի նկատմամբ, ավելին՝ փոքր տարիքից հաճախել է ձյուդոյի։ Ժամանակի ընթացքում մեծ հաջողություններ է ունեցել` դառնալով Հայաստանի կրկնակի չեմպիոն»:
Ծառայությունից տուն վերադառնալուց հետո Սիփանը մի փոքր դադար է վերցնում գիրքը գրելու համար: «Եղբայրս սովորում էր ֆիզիկական կուլտուրայի ինստիտուտում և հերթական անգամ, երբ ուղևորվում էր Երևան, վթար տեղի ունեցավ: Չհասցրեցին փրկել եղբորս կյանքը:
Դժվար, շոկային ու բարդ ապրումների մեջ հիշեցի գրքի մասին, և այն հրատարակելն ինձ համար դարձավ թիվ մեկ նպատակ»:Բայց նախքան գրքի մասին խոսելը մի փոքր պատմենք Սիփանի մասին:
Նա ծնունդով Շիրակի մարզի Ձիթհանքով գյուղից է: 2008-2017 թթ. սովորել է Մարալիկի թիվ 1 միջնակարգ դպրոցում, 2018-2020 թթ.՝ Երևանի օլիմպիական հերթափոխի պետական մարզական քոլեջում։ Այն ավարտելուց հետո ընդունվել է Ֆիզիկական կուլտուրայի և սպորտի պետական ինստիտուտ:
2020 թվականին զորակոչվել է պարտադիր ժամկետային զինծառայության։ Ծառայել է Արցախի Հանրապետության Բալուջա գյուղի զորամասում։
Եղել է հետախույզ։ Պատերազմն սկսվելու առաջին իսկ օրից եղել է առաջնագծում՝ կատարելով մարտական առաջադրանքներ: Պարգևատրվել է «Լավագույն մարզիկ», «Մարտական հերթապահություն» կրծքանշաններով և «Նելսոն Ստեփանյան» մեդալով։ 2023 թ. ապրիլի 24-ին Սիփանն, ավաղ, մահանում է ավտովթարի հետևանքով:Վերադառնանք «Թղթե տնակին»:
Աշխենն ասում է՝ թղթե տնակը մեր նվիրական երազանքների վայրն է, այնտեղ, որտեղ ծնունդ են առնում մեր ամենակարևոր երազանքները:
«Դրանց մասին հիշելիս մեզ անչափ երջանիկ ենք զգում: Հեղինակը՝ եղբայրս, ցանկանում էր իր գրքով հորդորել՝ երազանքները մի թողեք թղթե տնակում:
Երբ մեծանում ենք, ժամանակի հետ տարվելով հոգսերով, առօրյա խնդիրներով, մանկական խանդավառությունը մեր մեջ, կարծես, մարում է: Նպատակն էլ արդեն իսկ վերանում է, և սկսում ենք անհույս աչքերով նայել՝ մտածելով, որ այդ ամենը հեռու է իրականություն դառնալուց:
Այս գիրքը շատերի համար կարող է խթան դառնալ, որ, անկախ տարիքից, անկախ պայմաններից, չթողնեն երազանքները թղթե տնակում: Ես էլ չցանկացա, որ եղբորս երազանքը թղթի վրա մնա:
Ավարտեցի այն: Դա ինձ համար սուբլիմացիա դարձավ, հոգեբանական պաշտպանական մեխանիզմ է:
Դժվար ապրումները վերածեցի ստեղծագործական գործունեության: Մասնագիտությամբ հոգեբան եմ, գրքին նայեցի իմ մասնագիտության տեսանկյունից:
Եղբայրս սովորում էր մարզչականդաստիարակչական ֆակուլտետում, ուներ մեծ պոտենցիալ, գիտեր այն, ինչը սովորել եմ հոգեբանության բաժնում: Նա մեծ երազող է:
Նման մարդիկ չեն մահանում, իրենք միշտ մեզ հետ են: Ես նպատակասլաց անձնավորություն եմ, ինձ համար գերագույն նպատակ դարձավ իմ երազանքների ու նպատակների հետ զուգահեռ իրականացնել Սիփանի երազանքները և դրանով ապրեցնել եղբորս»:«Թղթե տնակը» մոտիվացիոն հոգեբանական ժանրի ստեղծագործություն է:
«Հոգեբանական մի շարք բարդ հասկացություններ բացատրում է պարզ ու հանրամատչելի կերպով: Նաև նշում է, թե ինչպես կարելի է հասնել երազանքներին, որոնք են այդ ճանապարհին հանդիպող խոչընդոտները»:
Աշխենը կարծում է՝ եղբայրն այս գիրքը գրել է հետևյալ մտքերով ներշնչված՝ գուցե շատերը չհավատան քո ուժերին, չհավատան, որ կարող ես դա անել, բայց պետք է անես: «Ընդ որում՝ ոչ թե ուրիշներին, այլ ինքդ քեզ ապացուցելու, քո պոտենցիալն ու հնարավորություններն ամբողջովին բացահայտելու համար:
Դա ինքնաճանաչման և ինքնաիրացման ուղին է, որովհետև երբ մեր նպատակն ենք իրագործում, դա կամային մեծ ջանքեր է պահանջում:
Այդ ճանապարհին սկսում ենք ինքներս մեզ բացահայտել: Մեր իրականության մեջ, երբ երեխան գալիս ու մեծահասակների հետ կիսվում է իր նպատակներով, շատ հաճախ իրեն ասում են՝ դա հիմա քո խելքի բանը չէ, անհնար է և այլն: Սա սխալ ծնողավարման տեսակ է:
Գրքում դրա մասին ևս Սիփանը խոսում է: Նա ուզում էր կոչ անել՝ որքան էլ մարդիկ ձեզ քննադատեն, ասեն՝ դուք չեք կարող, միևնույնն է, դուք կարող եք: Կարծում եմ, որ այս մոտիվացիան, գաղափարները նա ցանկանում էր հաղորդել իր ընթերցողին»:
«Թղթե տնակ» գրքի շնորհանդեսը տեղի է ունեցել 2024 թ. օգոստոսի 7-ին Գյումրու մարզային գրադարանում: Գիրքը կարելի է գտնել մարզային և Ազգային գրադարաններում:
Այն նաև վաճառվում է: Սիփան Հարությունյանի գրքի համահեղինակը նրա քույրն է՝ Աշխեն Հարությունյանը, սա արվել է հետագայում հեղինակային իրավունքի հետ կապված տարաբնույթ խնդիրների չբախվելու համար:
ԼՈՒՍԻՆԵ ԱՌԱՔԵԼՅԱՆ
