Եթե վերահսկողություն չլինի, մարդիկ կհիասթափվեն. Անուշ Պողոսյանը` առողջապահության ապահովագրության մասին
Հայաստանում առողջության համընդհանուր ապահովագրության համակարգի շահառուների թիվը 2026 թվականի առաջին կիսամյակում հասել է շուրջ 1,8 միլիոնի։ Առողջության համընդհանուր ապահովագրության հիմնադրամի գլխավոր տնօրենի ժամանակավոր պաշտոնակատար Սամվել Խարազյանը սա ներկայացնում է որպես համակարգի ընդլայնման և քաղաքացիների վստահության աճի ցուցանիշ։
Սակայն թվերի աճին զուգահեռ աճում է նաև քաղաքացիների դժգոհությունների թիվը։ Քաղաքացիները շարունակում են բարձրաձայնել համավճարների, երկար հերթերի, սպասարկման խնդիրների և ծառայությունների մատչելիության վերաբերյալ խնդիրներն: Այս ամենի ֆոնին հակասական պատկեր է ձևավորվում. մի կողմից՝ համակարգն ընդգրկում է ավելի շատ մարդկանց, մյուս կողմից՝ հասարակության շրջանում մի շարք խնդիրներ են ի հայտ գալիս։
Առողջապահության ոլորտի փորձագետ Անուշ Պողոսյանը Euromedia24TV-ի հետ զրույցում զգուշացրեց` եթե պետությունը չուժեղացնի վերահսկողությունը, կկորցնի հանրութան վստահությունը:
«Սա ի սկզբանե կարևոր ռեֆորմ էր, և մարդիկ իսկապես մեծ հավատով ու հույսով սկսեցին օգտվել ապահովագրությունից: Բայց, եթե քաղաքացին ամեն քայլափոխի բախվում է խնդիրների, ամենավատ հետևանքը լինելու է նրա հիասթափությունը»,- ասաց նա։
Փորձագետի խոսքով՝ արդեն այսօր բազմաթիվ բողոքներ են ստացվում համավճարների վերաբերյալ։ Ընդ որում, խոսքը միայն մեծահասակների մասին չէ։ Նրա խոսքով՝ եղել են դեպքեր, երբ անգամ մինչև 18 տարեկան երեխաների բուժօգնության համար հիվանդանոցներում փորձել են համավճար պահանջել, ինչը հակասում է գործող կարգավորումներին։
Պողոսյանի գնահատմամբ՝ այսօր դեռ վաղ է ասել՝ արդյո՞ք ապահովագրությունը ծառայում է իր հիմնական նպատակին, թե ոչ: Միևնույն ժամանակ նա փաստեց` համակարգի գործարկման առաջին ամիսներին մեծ թվով վիրահատություններ են իրականացվել՝ առանց կարիքի գնահատման։
«Շատ դեպքերում վիրահատություններ են կատարվել պարզապես այն պատճառով, որ քաղաքացին դիմել է։ Հրատապության աստիճանը պատշաճ չի գնահատվել, ինչի հետևանքով այսօր արդեն բյուջետային խնդիրների մասին է խոսվում»,- ընդգծեց փորձագետը։
Նրա համոզմամբ՝ խնդրի լուծման մեկ ճանապարհ կա․ պետք է խստացվի վերահսկողությունն։ Ըստ նրա՝ կառավարությունը պետք է ոչ միայն օրենսդրական կարգավորումներ իրականացնի, այլև խիստ վերահսկի բուժհաստատությունների աշխատանքը, որպեսզի բժշկական օգնությունը տրամադրվի ճիշտ պացիենտին, ճիշտ ժամանակին:
Սակայն խնդիրները միայն ֆինանսավորման կամ վերահսկողության տիրույթում չեն։
Պողոսյանը հիշեցրեց, որ մինչև համակարգի գործարկումը զգուշացրել էր՝ առողջապահական համակարգը պատրաստ չէ նման լայնածավալ բարեփոխման։
«Սխալ է իրականացվել բժշկական կարողությունների գույքագրումն: Ամենամեծ խնդիրներից են հերթերը, ինչպես նաև հրատապության սխալ գնահատումը, որը որոշ դեպքերում կարող է նույնիսկ վտանգել մարդու կյանքը»,- ընդգծում է նա։
Փորձագետը վստահ է, որ իրավիճակը հնարավոր է փոփոխել, եթե պատկան մարմինները լսեն մասնագիտական հանրույթի առաջարկները և գործարկեն համակարգի` արդեն ընդունված բացերը վերացնելու մեխանիզմներ։
Այս ամենի համատեքստում հարց է առաջանում՝ ինչո՞ւ իշխանությունները շտապեցին կյանքի կոչել առողջապահության ապահովագրության բարեփոխումը, որի պատրաստ չլինելու մասին բազմիցս զգուշացներ եղել են մասնագետների կողմից:
Պողոսյանի պատասխանը միանշանակ էր։
«Բոլորի համար պարզ էր, որ սա կապված էր նախընտրական գործընթացների հետ։ Համընդհանուր առողջապահական ապահովագրությունը 2021 թվականի նախընտրական խոստումներից էր, և իշխանությունը պետք է այն հասցներ իրականացնել մինչև 2026 թվականը։ Սա պետք է դառնար առաջիկա քարոզարշավի գլխավոր ձեռքբերումներից մեկը, եթե ոչ ամենագլխավորը, ինչին էլ ականատես եղանք»,- եզրափակեց նա։
